56 dni danych do kontroli – jakie dane i dokumenty kierowca musi okazać inspektorowi?

Kontrola drogowa może oznaczać dla kierowcy nie tylko weryfikację dokumentów czy stanu technicznego pojazdu. Inspektor przede wszystkim przeanalizuje czas prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, a także spójność między danymi zarejestrowanymi na karcie kierowcy, a w pamięci urządzenia rejestrującego. Co istotne, podczas kontroli kierowca musi być w stanie okazać wymagane zapisy z bieżącego dnia oraz poprzednich 56 dni.

Co dokładnie obejmuje okres 56 dni?

Obowiązujący od 31 grudnia 2024 r. okres zapisów, które kierowca musi być w stanie okazać podczas kontroli, został wydłużony z 28 do 56 dni. Zgodnie z art. 36 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 kierowca musi być w stanie okazać uprawnionemu funkcjonariuszowi m.in. swoją kartę kierowcy, zapisy odręczne i wydruki z tachografu sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzednich 56 dni. W przypadku kierowcy korzystającego z tachografu analogowego dochodzą wykresówki z tego samego okresu, w którym prowadził pojazd wyposażony w tachograf analogowy

Jakie dokumenty kierowca musi mieć przy sobie?

Katalog dokumentów, które kierowca powinien mieć przy sobie podczas wykonywania przewozu drogowego, określa art. 87 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli:

– kartę kierowcy,

WAŻNE: w przypadku upływu ważności dotychczasowej karty i rozpoczęcia korzystania z nowej karty kierowca jest zobowiązany, przez wymagany okres, posiadać przy sobie obie karty – starą i nową.

– wykresówki – jeżeli są stosowane,

– zapisy odręczne i wydruki z tachografu,

– zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców (jeżeli jest wymagane),

– inne dokumenty pomocnicze uzasadniającego odstępstwo od przepisów,

– w zależności od rodzaju wykonywanego transportu również dokumenty przewozowe np. list przewozowy CMR/e-CMR, formularz jazdy lub inne dokumenty wymagane dla danego rodzaju przewozu,

– w zależności od rodzaju wykonywanego transportu wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a w przypadku określonych rodzajów przewozów również inne wymagane dokumenty.

Co w przypadku kontroli poza granicami kraju?

Podczas realizacji przewozu międzynarodowego kierowca może podlegać dodatkowym wymaganiom wynikającym z przepisów państwa, w którym wykonywany jest przewóz.

Jeżeli przewóz podlega przepisom dotyczącym delegowania kierowców, kierowca powinien mieć przy sobie – w formie papierowej lub elektronicznej:

• kopię zgłoszenia delegowania złożonego za pośrednictwem systemu IMI,
• dokumenty potwierdzające wykonywanie przewozu w danym państwie, np. list przewozowy CMR/e-CMR lub inne dokumenty potwierdzające realizowaną operację transportową,
• zapisy tachografu, które mają umożliwić ustalenie państw, w których kierowca przebywał podczas wykonywania przewozu międzynarodowego lub kabotażu.

Tachograf stanowi bardzo ważny dowód pozwalający ustalić, gdzie i kiedy znajdował się pojazd oraz jakie czynności wykonywał kierowca. Zapisy z tachografu mogą być wykorzystywane podczas kontroli m.in. do potwierdzenia momentu wjazdu do danego kraju oraz przebiegu wykonywanego przewozu. Informacje dotyczące załadunku mogą być natomiast potwierdzane również na podstawie dokumentów przewozowych i innych dokumentów towarzyszących przewozowi.

WAŻNE: obowiązek posiadania zgłoszenia delegowania dotyczy przewozów, które podlegają zasadom delegowania kierowców. Nie każdy przewóz międzynarodowy oznacza automatycznie, że kierowca podlega przepisom dotyczącym delegowania. Zarówno przewóz dwustronny (bilateralny), jak i sam przejazd tranzytowy przez terytorium danego państwa, bez wykonywania w nim operacji transportowej objętej zasadami delegowania, co do zasady nie są traktowane jako delegowanie w rozumieniu tych przepisów.

Zaleca się, aby zgłoszenie delegowania oraz pozostałe istotne dokumenty kierowca posiadał zarówno w formie elektronicznej, jak i papierowej. Forma papierowa może ułatwić sprawne przeprowadzenie kontroli.

W przypadku przewozów kabotażowych szczególnie istotne jest posiadanie dokumentów pozwalających potwierdzić legalność wykonywanych operacji. Podczas kontroli mogą być weryfikowane m.in. liczba i terminy wykonanych przewozów kabotażowych oraz zachowanie obowiązujących limitów. W tym zasady dotyczące maksymalnie 3 operacji kabotażowych w ciągu 7 dni oraz 4-dniowego okresu „cooling-off”. Dlatego dokumenty przewozowe i zapisy tachografu powinny pozwalać na odtworzenie przebiegu wykonywanych przewozów.

Dodatkowa dokumentacja przedsiębiorcy

Nie wszystkie dokumenty związane z delegowaniem kierowca musi wozić ze sobą. Jeżeli zagraniczny organ kontrolny będzie prowadził dalszą weryfikację, może zwrócić się do przedsiębiorcy o przekazanie dodatkowej dokumentacji. Jest to m.in. dotyczącej wynagrodzenia kierowcy, umowy o pracę, ewidencji czasu pracy oraz potwierdzeń wypłaty wynagrodzenia. Dokumenty te są przekazywane przez przedsiębiorcę za pośrednictwem IMI na żądanie właściwego organu.

Co jeśli kierowcy czegoś brakuje w kabinie na czas kontroli drogowej?

Brak dokumentu w pojeździe nie zawsze oznacza, że nie można już wyjaśnić sytuacji.

Ustawa o transporcie drogowym przewiduje w art. 87 ust. 6, że podczas kontroli drogowej kierowca może skontaktować się z siedzibą przedsiębiorcy, zarządzającym transportem lub inną osobą albo podmiotem, aby przed zakończeniem kontroli przedstawić dowody, których nie stwierdzono w pojeździe.

Nie oznacza to jednak, że kierowca może zrezygnować z posiadania dokumentów, które zgodnie z przepisami powinien mieć przy sobie. Możliwość kontaktu z przedsiębiorstwem jest rozwiązaniem pozwalającym uzupełnić materiał dowodowy podczas trwającej kontroli, a nie zastępstwem dla podstawowych obowiązków kierowcy.

56 dni – praktyczna lista dla kierowcy

Przed wyjazdem warto sprawdzić przede wszystkim:

1. czy kierowca ma ważną kartę kierowcy,
2. czy tachograf nie komunikuje żadnej usterki,
3. czy pojazd, naczepa/przyczepa oraz tachograf mają aktualne badania,
4. czy w pojeździe znajdują się wymagane wydruki z tachografu,
5. czy można wyjaśnić wszystkie okresy aktywności z kontrolowanego okresu,
6. czy kierowca posiada pozostałe dokumenty wymagane w związku z wykonywanym przewozem.

Najważniejsze jest jednak to, aby dokumentacja była spójna z rzeczywistą aktywnością kierowcy.

Podsumowanie

Wydłużenie okresu kontroli do 56 dni oznacza, że kierowca musi być przygotowany na okazanie i wyjaśnienie danych dotyczących czasu prowadzenia pojazdu. A także przerw, odpoczynków oraz innych aktywności z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni.

Najważniejsze jest zachowanie ciągłości i spójności całej posiadanej dokumentacji oraz danych zarejestrowanych przez tachograf. Każdy okres aktywności kierowcy powinien być możliwy do wyjaśnienia, a dokumentacja powinna odpowiadać rzeczywistemu przebiegowi pracy.