Awaria tachografu w trasie – czy kierowca może kontynuować przewóz?
Co znajdziesz w tym artykule?
Podstawową funkcją tachografu jest rejestrowanie czasu prowadzenia pojazdu, przerw, odpoczynków oraz innych czynności kierowcy. Dane zapisane przez urządzenie mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Pozwalają również kontrolować przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców. W praktyce tachograf może jednak ulec awarii podczas wykonywania przewozu. W takiej sytuacji pojawia się pytanie, czy kierowca może kontynuować jazdę. Ważne są również obowiązki kierowcy oraz przedsiębiorcy transportowego.
Czy awaria tachografu oznacza zakaz dalszej jazdy?
Awaria tachografu nie oznacza automatycznie zakazu dalszego wykonywania przewozu. Przepisy unijne określają procedury postępowania po uszkodzeniu lub nieprawidłowym działaniu urządzenia rejestrującego. Duże znaczenie ma jednak rodzaj usterki. Kierowca musi również prawidłowo dokumentować swoją aktywność do czasu usunięcia problemu. Może więc kontynuować przewóz, ale tylko po spełnieniu określonych warunków. Nie powinien ignorować komunikatów o błędach ani korzystać z niesprawnego urządzenia bez odpowiedniej dokumentacji.
Jakie obowiązki wynikają z przepisów i kiedy naprawić tachograf?
Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 określa obowiązki przedsiębiorstwa w przypadku awarii tachografu. Przedsiębiorca musi niezwłocznie doprowadzić do naprawy urządzenia w uprawnionym warsztacie. Natychmiastowa naprawa nie zawsze jest jednak możliwa. Problem może wystąpić podczas przewozu, gdy pojazd znajduje się daleko od bazy. W takiej sytuacji kierowca może kontynuować przewóz. Musi jednak prowadzić wymaganą dokumentację zastępczą swojej aktywności. Przedsiębiorca powinien naprawić tachograf najpóźniej w ciągu siedmiu dni od stwierdzenia awarii. Termin ten ma duże znaczenie podczas późniejszej kontroli. Jeżeli pojazd wróci do bazy w ciągu siedmiu dni, przedsiębiorca powinien usunąć usterkę przed kolejnym wyjazdem. Naprawę może także przeprowadzić wcześniej, podczas trwania tego okresu.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy pojazd pozostaje w trasie dłużej niż siedem dni. Wtedy przedsiębiorca musi zorganizować naprawę podczas podróży. Naprawa za granicą może oznaczać dodatkowe koszty oraz trudności organizacyjne. Nie zwalnia to jednak przedsiębiorcy z obowiązku usunięcia usterki. Organy kontrolne zwracają uwagę na przypadki długotrwałego używania pojazdu z niesprawnym tachografem. Kontrolują również, czy przedsiębiorca rzeczywiście próbował zorganizować naprawę.
Jakie są konsekwencje braku reakcji?
Brak odpowiedniej reakcji na awarię może prowadzić do poważnych konsekwencji. Dotyczy to przede wszystkim braku prawidłowej dokumentacji zastępczej. Problem stanowi także nieuzasadnione używanie pojazdu z uszkodzonym urządzeniem rejestrującym. Takie działanie może skutkować karami dla kierowcy oraz przedsiębiorstwa transportowego. Podczas kontroli drogowej inspektorzy nie sprawdzają wyłącznie samego faktu wystąpienia awarii. Analizują także działania kierowcy po wykryciu usterki. Kontrolują między innymi, czy kierowca prowadził wymagane zapisy ręczne. Sprawdzają również, czy prawidłowo dokumentował poszczególne okresy aktywności. Inspektorzy oceniają także działania przedsiębiorcy. Weryfikują, czy podjął on odpowiednie kroki w celu szybkiego usunięcia usterki. Sam fakt wystąpienia awarii nie musi więc prowadzić do nałożenia kary. Ryzyko sankcji zwiększa przede wszystkim brak reakcji oraz nieprawidłowa dokumentacja.
Jak dokumentować pracę kierowcy podczas awarii tachografu?
Jeżeli tachograf ulegnie awarii podczas trasy, kierowca powinien najpierw zgłosić ten fakt przedsiębiorcy. Może również poinformować osobę zarządzającą transportem. Kierowca powinien zrobić to niezwłocznie po wykryciu problemu. Dzięki temu przedsiębiorca może ocenić sytuację i zorganizować naprawę. Jeżeli kierowca kontynuuje jazdę, musi dodatkowo dokumentować swoją aktywność. Dokumentacja powinna umożliwić późniejsze odtworzenie przebiegu dnia pracy. Kierowca musi umieścić na dokumentach swoje dane identyfikacyjne. Powinien wpisać imię, nazwisko oraz numer karty kierowcy. Może również podać numer prawa jazdy. Następnie powinien potwierdzić zapisy własnym podpisem.
W pierwszej kolejności kierowca powinien korzystać z wydruków 24-godzinnych z tachografu. Może to zrobić, gdy urządzenie nadal zapisuje dane i umożliwia drukowanie. Taka sytuacja występuje na przykład wtedy, gdy awaria dotyczy tylko części funkcji tachografu. Urządzenie może nadal rejestrować aktywność, mimo wyświetlania określonych błędów. Jeżeli tachograf nie zapisuje prawidłowo wszystkich czynności, kierowca musi uzupełnić brakujące informacje ręcznie. Najczęściej nanosi je na odwrocie wydruku. Ręczne zapisy powinny obejmować wszystkie okresy pracy kierowcy. Należy wskazać czas prowadzenia pojazdu oraz czas wykonywania innych czynności. Kierowca powinien również zapisać okresy dyspozycyjności. Musi uwzględnić przerwy oraz odpoczynki. Dokumentacja powinna przedstawiać pełny przebieg aktywności kierowcy. Nie może ograniczać się wyłącznie do czasu prowadzenia pojazdu.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy awaria uniemożliwia wykonanie wydruku. Może do tego dojść na przykład podczas całkowitej awarii drukarki. W takim przypadku kierowca może prowadzić zapisy na wykresówkach, czyli tarczach analogowych. Powinien nanosić na nich wszystkie wymagane informacje dotyczące aktywności. Warto więc przechowywać wykresówki w pojeździe na wypadek takiej sytuacji. Dotyczy to również pojazdów wyposażonych standardowo w tachograf cyfrowy. Dzięki temu kierowca może dokumentować swoją pracę nawet wtedy, gdy nie wykona wydruku z urządzenia.
Awaria tachografu a karta kierowcy – ważne rozróżnienie
Awaria tachografu nie oznacza tego samego co problem z kartą kierowcy. Przepisy przewidują odrębne zasady postępowania w obu sytuacjach. Karta kierowcy może ulec uszkodzeniu lub działać nieprawidłowo. Kierowca może ją również zgubić albo utracić w wyniku kradzieży. W takich przypadkach kierowca może kontynuować wykonywanie przewozów przez ograniczony czas. Nie oznacza to jednak zwolnienia z obowiązku dokumentowania aktywności. Kierowca może jechać bez karty maksymalnie przez 15 dni kalendarzowych. Przepisy dopuszczają dłuższy okres, gdy kierowca musi wrócić do bazy. Kierowca musi jednak wykazać, że nie mógł przedstawić lub użyć karty. Powinien również przestrzegać procedury dotyczącej wydruków.
Na początku każdego dnia pracy kierowca powinien wykonać wydruk z tachografu. Musi zrobić kolejny wydruk także po zakończeniu dnia pracy. Na wydrukach powinien ręcznie umieścić wymagane dane identyfikacyjne. Musi także nanieść brakujące informacje dotyczące swojej aktywności. Następnie powinien podpisać dokumenty. Wydruki należy przechowywać i okazywać podczas kontroli. Kierowca powinien także niezwłocznie zgłosić problem dotyczący karty. W Polsce zgłoszenie kieruje do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Po zgłoszeniu uszkodzenia, kradzieży, zgubienia lub nieprawidłowego działania kierowca powinien wystąpić o nową kartę.
Usterki a zdalna kontrola
Inteligentne tachografy drugiej generacji umożliwiają służbom kontrolnym zdalny odczyt wybranych informacji. Wykorzystują do tego technologię DSRC. Dzięki niej służby mogą wstępnie ocenić stan urządzenia bez zatrzymywania pojazdu. System przesyła określone parametry do urządzeń kontrolnych. Analiza tych danych może wskazać błędy lub inne nieprawidłowości. Może również ujawnić sygnały sugerujące ingerencję w działanie urządzenia. Zdalny odczyt nie zastępuje pełnej kontroli tachografu. Pomaga jednak służbom wytypować pojazdy, które wymagają dokładnego sprawdzenia. Jeżeli system wykryje odchylenia, służby mogą zatrzymać pojazd. Następnie przeprowadzają szczegółową kontrolę urządzenia oraz zapisanych danych. Organy kontrolne mogą uzyskać informacje o momencie wystąpienia nieprawidłowości. Mogą również ocenić, jak długo dany problem mógł trwać. Długotrwała jazda z niesprawnym tachografem może więc zwiększyć ryzyko zatrzymania pojazdu. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy kierowca lub przedsiębiorca nie reagują na usterkę.
Dlaczego procedury w firmie mają kluczowe znaczenie?
Przedsiębiorca nie powinien traktować awarii tachografu wyłącznie jako problemu technicznego. Takie zdarzenie generuje również ryzyko prawne oraz operacyjne. Brak jasnych zasad może prowadzić do nieprawidłowych decyzji kierowcy. Kierowca może na przykład nie wiedzieć, jakie wydruki wykonać i jakie dane wpisać. Firma powinna więc opracować procedurę postępowania na wypadek awarii tachografu. Procedura powinna określać sposób zgłoszenia usterki oraz dokumentowania aktywności. Powinna także wskazywać osobę odpowiedzialną za organizację naprawy. Kierowca musi wiedzieć, z kim skontaktować się po wykryciu problemu. Duże znaczenie mają również regularne szkolenia kierowców. Podczas szkolenia warto omówić zarówno awarię urządzenia, jak i problemy z kartą kierowcy. Przedsiębiorca powinien również na bieżąco kontrolować poprawność rejestrowanych danych. Dzięki temu może szybciej wykryć błędy lub nieprawidłowe działanie tachografu. Dobrze przygotowane procedury ograniczają ryzyko sankcji podczas kontroli drogowej. Pomagają również podczas późniejszej kontroli w przedsiębiorstwie. Przedsiębiorca może wtedy wykazać, że prawidłowo nadzorował kierowców. Może również udokumentować działania podjęte po wystąpieniu awarii.
Szkolenie z czasu pracy kierowców! Dowiedz się więcej!
Podsumowanie
Awaria tachografu nie zawsze oznacza konieczność natychmiastowego zakończenia przewozu. Kierowca może kontynuować jazdę, jeżeli przestrzega procedur określonych w przepisach. Kluczowe znaczenie ma prowadzenie pełnej dokumentacji zastępczej. Kierowca powinien zapisywać czas jazdy, inną pracę, dyspozycyjność, przerwy oraz odpoczynki. Musi również podawać wymagane dane identyfikacyjne i podpisywać dokumenty. Jeżeli może wykonać wydruk, powinien korzystać z wydruków 24-godzinnych. Gdy wykonanie wydruku nie jest możliwe, może prowadzić zapisy na wykresówkach. Przedsiębiorca musi natomiast szybko zorganizować naprawę w uprawnionym warsztacie. Co do zasady tachograf należy naprawić najpóźniej w ciągu siedmiu dni. Dłuższe używanie pojazdu z uszkodzonym urządzeniem może wzbudzić zainteresowanie służb. Brak odpowiednich działań może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych i administracyjnych. Kary mogą objąć zarówno kierowcę, jak i przedsiębiorstwo transportowe.
