Czas pracy kierowców w krajach UE – jakie różnice warto znać?

Czas pracy kierowców w krajach UE jest ściśle regulowany przepisami, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa na drogach oraz ochronę zdrowia kierowców. Główne różnice wynikają z interpretacji i wdrażania unijnych regulacji w poszczególnych krajach członkowskich. Poniżej przedstawiam kluczowe aspekty oraz różnice, które warto znać:

Podstawowe przepisy unijne dotyczące czasu pracy kierowców:

• Czas jazdy dzienny:
• maksymalnie 9 godzin dziennie,
• może być przedłużony do 10 godzin dwa razy w tygodniu.
• Czas jazdy tygodniowy:
• maksymalnie 56 godzin,
• w ciągu dwóch kolejnych tygodni łączny czas jazdy nie może przekroczyć 90 godzin.
• Przerwy w trakcie jazdy:
• po 4,5 godziny jazdy kierowca musi zrobić przerwę co najmniej 45 minut,
• przerwa może być podzielona na dwa odcinki: 15 minut i 30 minut.
• Czas odpoczynku dzienny:
• regularny odpoczynek: co najmniej 11 godzin bądź dzielony 3 + 9,
• możliwość skrócenia do 9 godzin maksymalnie trzy razy między dwoma tygodniowymi odpoczynkami.
• Czas odpoczynku tygodniowy:
• regularny: co najmniej 45 godzin,
• możliwość skrócenia do 24 godzin, z obowiązkiem rekompensaty.

Różnice w implementacji w poszczególnych krajach UE:

• Dodatkowe regulacje krajowe:
• niektóre kraje, jak Francja czy Niemcy, wprowadzają surowsze kontrole czasu pracy i odpoczynku,
• możliwe są dodatkowe wymogi dotyczące ewidencji czasu pracy, zwłaszcza dla przewozów kabotażowych.
• Strefy z ograniczeniami jazdy:
• w Niemczech i Austrii w określonych godzinach obowiązują zakazy jazdy ciężarówek w weekendy i święta,
• Francja ma szczegółowe regulacje dotyczące zakazu jazdy w weekendy oraz na drogach w pobliżu dużych miast.
• Kontrole i kary:
• obowiązkowe używanie tachografów do rejestracji czasu pracy,
• sankcje za naruszenie przepisów mogą się różnić w zależności od kraju, w Niemczech i Francji kontrole są szczególnie częste i rygorystyczne,
• w krajach południowej Europy (np. Włochy, Hiszpania) kary za naruszenia są wysokie, ale kontrole bywają mniej przewidywalne.
• Odpoczynek w kabinie:
• Francja, Belgia i Niemcy szczególnie egzekwują zakaz spędzania tygodniowego regularnego odpoczynku w kabinie pojazdu, co wymaga od kierowców korzystania z miejsc noclegowych poza pojazdem.
• Wynagrodzenie i czas pracy:
• różnice mogą wynikać z przepisów o płacy minimalnej dla kierowców pracujących w transporcie międzynarodowym,
• kraje UE wymagają zgłaszania pracowników delegowanych.

Pakiet Mobilności – najważniejsze zmiany w przepisach

Pierwszy zestaw przepisów prawnych wprowadzanych w ramach Pakietu Mobilności zaczął obowiązywać od 20 sierpnia 2020 roku. Na ich podstawie obowiązują nowe reguły dotyczące:

• obowiązkowych powrotów kierowcy do bazy lub miejsca zamieszkania co 4 tygodnie,
• zakazu odbierania regularnych, tygodniowych odpoczynków w kabinie pojazdu,
• konieczności przerwania odpoczynków tygodniowych skróconych oraz regularnych na promie lub w pociągu,
• możliwości przedłużenia czasu jazdy przy powrocie do bazy,
• wymogów dotyczących dwóch skróconych odpoczynków tygodniowych pod rząd,
• nowych operacji wprowadzanych w tachografie (m.in. określenie miejsca rozpoczęcia i zakończenia pracy).

Natomiast od 2 lutego 2022 roku w ramach Pakietu Mobilności wprowadzono kolejne zmiany, tym razem te dotyczące wynagradzania kierowców zawodowych. Od tamtej pory, kierowcy muszą otrzymywać wynagrodzenie adekwatne do kraju, w którym wykonują usługę. Wyłączone zostały przewozy dwustronne oraz tranzytowe. Poza tym wprowadzono między innymi:

• nowy obowiązek na kierowców, konieczność wprowadzania do tachografu kodu państwa, do którego właśnie wjechali,
• konieczność zgłoszenia delegowanego kierowcy w europejskim systemie IMI,
• ograniczenia przy przewozach kabotażowych,
• obowiązek uzyskania licencji w przypadku pojazdów od 2,5 do 3,5 tony biorących udział w międzynarodowym przewozie zarobkowym.

Od 31 grudnia 2024 roku zmianie ulegnie okres, za który mogą w trakcie kontroli drogowej skontrolować inspektorzy. Zamiast 28 dni poprzedzających będzie to 56 dni poprzedzających.

Podsumowanie 

Przewoźnicy muszą uwzględniać, że czas pracy kierowców w krajach UE zależy także od lokalnych interpretacji przepisów. Państwa członkowskie różnie stosują regulacje dotyczące zakazów jazdy, wynagrodzeń, kabotażu i sankcji. Dlatego firmy transportowe powinny dobrze znać lokalne przepisy obowiązujące w krajach, w których realizują przewozy.