Czy kierowca busa będzie musiał przestrzegać norm jazdy i odpoczynku jak w ciężarówce?

Jeszcze do niedawna odpowiedź była prosta: nie, kierowca busa nie podlega takim samym przepisom jak kierowca ciężarówki. Jednak zmiany wprowadzane w ramach Pakietu Mobilności całkowicie zmieniają tę rzeczywistość. Od niedawna coraz więcej kierowców i przedsiębiorców zaczęło zadawać sobie pytanie: czy „busiarze” będą pracować tak jak kierowcy TIR-ów?

Krótka odpowiedź brzmi: tak – ale tylko w określonych przypadkach i dopiero od lipca 2026 roku.

Czy kierowca busa będzie objęty normami czasu jazdy i odpoczynku?

Tak – ale nie każdy. Od 1 lipca 2026 roku kierowcy busów będą musieli stosować przepisy dotyczące norm czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, jeśli spełniają konkretne warunki.

Dotyczy to pojazdów lub zestawu pojazdów:

• DMC od 2,5 do 3,5 tony,
• wykonujących transport międzynarodowy,
• przewożących towary w celach zarobkowych.

To właśnie ta grupa zostanie „wciągnięta” do systemu, który dotychczas obowiązywał pojazdy ciężarowe.

Nowe przepisy natomiast nie będą dotyczyć pojazdów o DMC 2,5-3,5 t w przypadku:

• transportu krajowego,
• przewozów o charakterze niezarobkowym, na potrzeby własne.

To oznacza, że część rynku nadal będzie działać na dotychczasowych zasadach.

Czy normy będą takie same jak w ciężarówkach?

Tu pojawia się kluczowa zmiana: tak – normy będą identyczne.

Kierowcy busów objęci przepisami będą musieli przestrzegać zasad wynikających z rozporządzenia 561/2006 – dokładnie tych samych, które obowiązują kierowców pojazdów ciężarowych.

W praktyce oznacza to m.in.:

• maksymalnie 9 godzin jazdy dziennie (z możliwością wydłużenia do 10 godzin dwa razy w tygodniu),
• obowiązkową przerwę 45 minut po 4,5 godzinach jazdy,
• maksymalnie 56 godzin jazdy tygodniowo,
• maksymalnie 90 godzin w ciągu dwóch tygodni,
• obowiązkowe odpoczynki dzienne i tygodniowe.
•  

To dokładnie te same limity, które od lat obowiązują kierowców ciężarówek.

Dlaczego wcześniej busiarze nie mieli takich obowiązków?

Z prostego powodu: kierowcy pojazdów lub zestawu pojazdów o DMC 2,5-3,5 t nie podlegali pod rozporządzenie 561/2006. I nadal nie podlegają, ale już tylko do końca czerwca bieżącego roku.

W efekcie:

• busy jeździły bez tachografów,
• czas pracy kierowcy był trudny do kontrolowania,
• normy jazdy i odpoczynku nie były egzekwowane w taki sam sposób.

To prowadziło do sytuacji, w których kierowcy busów pracowali znacznie dłużej niż kierowcy ciężarówek – często kosztem bezpieczeństwa.

Czy kierowca busa będzie musiał posiadać kartę kierowcy?

Tak – jeżeli pojazd będzie wyposażony w tachograf i przewóz będzie podlegał pod rozporządzenie 561/2006. W przypadku braku konieczności stosowania tachografu – karta kierowcy nie jest niezbędna.

Na wypadek obowiązku stosowania tachografu nie można rejestrować czasu pracy bez zalogowanej karty, a samo prowadzenie pojazdu bez jej użycia prowadzi do konsekwencji nie tylko finansowych, lecz przede wszystkim do utraty dobrej reputacji przed przedsiębiorstwo, a następnie licencji. Kierowcy natomiast w wyniku kontroli drogowej grozi zatrzymanie prawa jazdy.

To kolejny element, który zbliża pracę kierowcy busa do pracy kierowcy ciężarówki.

Jakie będą następstwa dla firm z busami?

Dla przedsiębiorców nadchodzące zmiany są jeszcze bardziej odczuwalne.

Nowe obowiązki:

• montaż tachografu w pojeździe,
• wyrobienie karty przedsiębiorstwa oraz kart dla każdego z kierowców,
• regularne pobieranie z kart kierowców i tachografów, i archiwizacja danych,
• prowadzenie kompletnej ewidencji czasu pracy kierowców,
• monitorowanie czasu pracy kierowców i przestrzeganie norm.

Dodatkowo firmy będą musiały liczyć się z:

• większymi kosztami operacyjnymi,
• koniecznością lepszego planowania tras,
• ograniczeniem „przewagi” busów nad ciężarówkami.

Czy zmiany poprawią bezpieczeństwo?

To jeden z głównych celów reformy. Zmęczenie kierowców jest realnym problemem, szczególnie w transporcie busami, gdzie dotychczas kontrola była ograniczona.

Nowe przepisy mają:

• ograniczyć nadmierny czas pracy,
• wymusić wymagane przerwy i odpoczynki.

Rejestrowanie czasu pracy przy użyciu tachografu ma przyczynić się do zwiększenia częstotliwości kontroli drogowych busów (a także kontroli w przedsiębiorstwach w przypadku floty do 3,5 t). W efekcie można spodziewać się poprawy bezpieczeństwa – zarówno dla kierowców, jak i innych uczestników ruchu.

Podsumowanie

Czy kierowca busa będzie musiał przestrzegać norm czasu prowadzenia, przerw i okresów odpoczynku tak jak w pojazdach ciężarowych?

Tak – ale tylko w wybranych przypadkach.

Od 1 lipca 2026 roku przepisy obejmą pojazdy:

• o DMC powyżej 2,5 t,
• realizujące przewóz rzeczy,
• wykonujące międzynarodowy transport zarobkowy.

W takich przypadkach kierowcy będą musieli:

• przestrzegać tych samych norm wynikających z rozporządzenia 561/2006,
• obsługiwać prawidłowo urządzenie rejestrujące,
• posiadać imienną kartę kierowcy i przy jej użyciu rejestrować dane.

Natomiast przedsiębiorca będzie przede wszystkim zobowiązany do regularnego pobierania danych i ich archiwizowania, a także do prowadzenia ewidencji czasu pracy oraz wypłacania na jej podstawie dodatków do wynagrodzenia. Trzeba przy tym pamiętać, że ten sam przedsiębiorca będzie współodpowiedzialny za potencjalne błędy kierowców, zarówno te dotyczące norm czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, jak i nieprawidłowej obsługi tachografu.

To jedna z największych zmian w branży transportowej ostatnich lat – i wyraźny sygnał, że „bus” będzie traktowany niemalże na tych samych zasadach co pojazd ciężarowy.