Czy kierowcy busów powinni odbyć szkolenie z czasu pracy dotyczące zmian z roku 2026?

Od 1 lipca 2026r. nastąpi ważna zmiana dla firm transportowych wykonujących przewozy międzynarodowe pojazdami lub zestawami pojazdów o DMC poniżej 3,5 tony. Kierowcy tych pojazdów będą musieli korzystać z tachografów oraz stosować się do norm czasu prowadzenia, przerw i okresów odpoczynku — tak jak kierowcy ciężarówek. To oznacza rewolucję w sposobie pracy kierowców busów oraz całej organizacji transportu.

Wiele osób zadaje więc pytanie: czy kierowcy busów powinni przejść szkolenie z czasu pracy i obsługi tachografu, zanim przepisy zaczną obowiązywać?
Odpowiedź jest prosta: tak, i to jak najszybciej.

Kogo obejmie obowiązek tachografów?

Zgodnie z Pakietem Mobilności od 1 lipca 2026r. tachografy inteligentne najnowszej generacji (G2V2) staną się obowiązkowe w busach o DMC od 2,5 do 3,5 tony wykonujących transport zarobkowy w ruchu międzynarodowym. Dotyczy to w szczególności przewozów między trzecimi krajami (cross-trade), jak i kabotażowych.

Kierowcy będą musieli posiadać imienną kartę kierowcy, zaś w pojazdach — przy pomocy tachografu – zostaną zarejestrowane wszystkie czynności przez całą dobę. Oznacza to pełne podporządkowanie się zasadom znanym już z transportu ciężarowego.

Dlaczego szkolenie jest konieczne?

Dotychczas kierowcy busów mieli znacznie większą swobodę. Często jeździli według grafiku „na czas”, bez konieczności rejestrowania godzin jazdy, przerw, odpoczynków oraz innych czynności. Już niedługo zmieni się to radykalnie. Każda aktywność kierowcy będzie musiała zostać zapisana na jego osobistej karcie.

Brak niezbędnej wiedzy będzie skutkować:

• wysokimi karami na skutek kontroli drogowych oraz w siedzibie przedsiębiorstwa,
• wymuszonymi przestojami pojazdów, a więc stratami finansowymi,
• odpowiedzialnością nie tylko kierowcy, ale przede wszystkim przedsiębiorstwa, a także osób zarządzających transportem.

Szkolenie pozwala z wyprzedzeniem przygotować kierowców i firmy do nowych obowiązków, tak aby uniknąć chaosu w drugim półroczu 2026.

Zapraszamy do skorzystania ze szkolenia organizowanego przez naszą firmę. Zapoznaj się z naszą ofertą.

Obsługa tachografu — nowe obowiązki dla kierowcy busa

Największą zmianą będzie konieczność korzystania z tachografu. Samo włożenie karty do urządzenia nie wystarczy. Kierowca musi umieć poprawnie zaznaczać swoją aktywność w ciągu dnia pracy i nie tylko.

Najważniejsze obowiązki, które kierowca musi opanować

• poprawne wykonywanie wpisów manualnych,
• przełączanie się między trybami innej pracy, gotowości i odpoczynku,
• kontrolowanie czasu prowadzenia i pracy ogółem, aby nie naruszyć norm,
• prawidłowe wykonywanie i opisywanie wydruków,
• wprowadzanie czynności załadunku i rozładunku.

W tym ostatnim przypadku tachograf inteligentny zarejestruje lokalizację pojazdu (GNSS), ale kierowca musi pamiętać, aby wskazać odpowiedni rodzaj aktywności. Do kontroli drogowych dochodzi we wszystkich krajach UE – a nieumiejętne wprowadzanie danych ręcznie może zakończyć się sankcją w obcej walucie.

Wydruki z tachografu

Kierowca musi potrafić wykonać wydruk i poprawnie go opisać, szczególnie na wypadek nietypowych sytuacji m.in. nieplanowane wydłużenie czasu prowadzenia, usterka tachografu, a nawet uszkodzenie, zagubienie bądź kradzież karty. Wydruk zrobiony w nieodpowiednim momencie (np. zbyt późno po zdarzeniu) albo bez niezbędnego uzasadnienia na rewersie traci ważność dowodową na czas kontroli.

Jazda bez zalogowanej karty kierowcy

Kierowca zawsze powinien prowadzić pojazd z zalogowaną kartą w tachografie. Wprawdzie istnieją wyjątki umożliwiające odstępstwo od przepisów, ale brak dostatecznej wiedzy w jakich sytuacjach można sobie na to pozwolić powoduje w wielu przypadkach opłakane skutki. Zatrzymanie prawa jazdy bądź wszczęcie postępowania administracyjnego (możliwość utraty dobrej reputacji przewoźnika = odebranie licencji) są chlebem powszednim.

Normy czasu pracy kierowców

Wraz z obowiązkowymi tachografami kierowców busów obejmą przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które precyzyjnie określają dopuszczalne czasy jazdy, obowiązkowe przerwy i odpoczynki. Zasady te są dobrze znane kierowcom ciężarówek, ale dla wielu kierowców busów będą zupełnie nowe.

Kierowca nie może prowadzić pojazdu bez ograniczeń. Po 4,5 godzinach jazdy musi zrobić ustawową przerwę 45 minutową (możliwość podzielenia przerwy 15+30). Może także dziennie prowadzić pojazd maksymalnie przez 9 godzin (z dwukrotną możliwością wydłużenia do 10 godzin), w ciągu tygodnia do 56 godzin, zaś w ciągu dwóch tygodni do 90 godzin. Ponadto jest zobowiązany zapewnić sobie odpowiednią liczbę godzin odpoczynku — zarówno w ciągu doby, jak i w tygodniu.

W praktyce oznacza to, że firmy transportowe muszą zorganizować przewozy w sposób umożliwiający przestrzeganie przepisów — inaczej naruszenia będą nieuniknione.

Ryzyko kar – dlaczego brak wiedzy będzie kosztowny

Wraz z nowymi obowiązkami pojawią się również wysokie kary. Podczas kontroli drogowej mandat zostanie nałożony na kierowcę. Następstwem takiej kontroli może być założona sprawa dla osoby zarządzającej transportem. Jednak najbardziej dotkliwe sankcje dotyczą przedsiębiorcy. Szczególnie te nakładane poza granicami kraju – w wielu krajach Europy Zachodniej kary potrafią być wielokrotnie wyższe niż w Polsce.

Najbardziej beznadziejnymi przypadkami będą:

• brak wymaganego tachografu lub jego wadliwe działanie,
• prowadzenie pojazdu bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie (o czym wspomniano już nieco wyżej),
• korzystanie z cudzej karty kierowcy,
• manipulacje związane z tachografem,
• przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia o kilkanaście godzin.

Niezależnie od kraju służby kontrolne mają prawo zatrzymać pojazd na miejscu, pobrać kaucję lub uniemożliwić dalszą jazdę aż spełnienia określonych warunków (np. odebranie przez kierowcę wymaganego odpoczynku lub montaż bądź naprawa tachografu we wskazanym serwisie w przypadku, kolejno, jego braku lub wadliwego działania) . Dla przewoźnika oznacza to straty, opóźnienia oraz często utratę wiarygodności wobec klientów.

Kto powinien się szkolić?

Szkolenie jest potrzebne nie tylko kierowcom. Aby uniknąć problemów, wiedzę powinni zdobyć również właściciele firm, spedytorzy i osoby zarządzające transportem. To oni organizują pracę, planują trasy i mają wpływ na to, czy kierowca przestrzega przepisów.

W praktyce szkolenie powinno objąć:

• kierowców – aby wiedzieli jak prawidłowo korzystać z tachografu i unikać naruszeń,
• spedytorów i zarządzających – aby potrafili planować trasy zgodnie z przepisami,
• właścicieli firm – bo to oni niemalże za każdym razem ponoszą odpowiedzialność finansową za wszelkie nieprawidłowości.

Wnioski

Nadchodzące zmiany stawiają firmy i kierowców realizujących przewozy pojazdami lub zestawami pojazdów o DMC pomiędzy 2,5 do 3,5 tony przed nowymi obowiązkami. Od drugiej połowy 2026 roku w transporcie międzynarodowym „busiarze” będą musieli pracować według zasad obowiązujących kierowców pojazdów ciężarowych. Brak przygotowania może skutkować poważnymi konsekwencjami, w tym wysokimi karami i zatrzymywaniem pojazdów podczas kontroli. Dlatego dobre szkolenie oraz wdrożenie nowych zasad zawczasu to oszczędność nerwów, pieniędzy i czasu.