Kiedy można wydłużyć czas jazdy kierowcy – wyjątki w prawie

Co znajdziesz w tym artykule?

Podstawa prawna – art. 12 Rozporządzenia (WE) 561/2006

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. określa dopuszczalne normy czasu prowadzenia pojazdu, odpoczynków i przerw. W typowych warunkach kierowca może prowadzić pojazd maksymalnie przez 9 godzin dziennie (z możliwością dwukrotnego wydłużenia do 10 godzin w tygodniu).

Jednak w wyjątkowych okolicznościach przepisy pozwalają na odstępstwo – kierowca może przekroczyć dopuszczalny dzienny lub tygodniowy czas prowadzenia pojazdu, aby dojechać do bazy firmy lub miejsca zamieszkania w celu rozpoczęcia tygodniowego odpoczynku.

Wydłużenie jazdy o 1 godzinę – na jakich zasadach?

Zgodnie z art. 12/561/2006:

„Pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, w wyjątkowych okolicznościach kierowca może także odstąpić od art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2, przekraczając dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie jedną godzinę, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku.”

W przypadku gdy przewidywany czas naruszenia (przedłużenia jazdy na dojazd do bazy/domu) wynosi do 1 godziny, można wydłużyć normy jazdy dziennej 9/10 godz. zachowując normalne zasady przerw odpowiednio po 4,5 godziny jeśli taki układ aktywności się pojawi.

Takie wydłużenie dojazdu do bazy lub miejsca zamieszkania wymaga, aby po dotarciu do celu kierowca odebrał odpoczynek tygodniowy, ale nie jest w rozporządzeniu doprecyzowane czy mowa o odpoczynku tygodniowym skróconym, czy też regularnym, dlatego możemy założyć, że odpoczynek powinien trwać nie mniej niż 24 godziny (odpoczynek tygodniowy skrócony).

Wydłużenie jazdy do 2 godzin – co trzeba spełnić?

W przypadku, gdy przewidywany czas dojazdu jest dłuższy niż godzina, to przepisy dopuszczają możliwość dłuższego przekroczenia, ale już pod pewnymi warunkami:

1) powrót jest już obowiązkowo na odpoczynek tygodniowy regularny minimum 45 godzin

2) bezpośrednio przed okresem naruszenia (jazdy do 2 godzin) należy wykonać przerwę

W tym przypadku wydłużenie dojazdu do bazy lub miejsca zamieszkania wymaga, aby po dotarciu do celu kierowca odebrał odpoczynek tygodniowy regularny (minimum 45 godzin).

Niezależnie od tego czy wydłużamy czas prowadzenia pojazdu do 1 godziny bądź do 2 godzin – mamy obowiązek zrekompensować ten czas okresem odpoczynku wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu.
Przykład: kierowca wydłużył czas jazdy o 1,5 h zjeżdżając na bazę. Mógłby się z tym wstrzymać na czas kolejnych odpoczynków, ale akurat ma zaplanowany odpoczynek tygodniowy regularny i w ramach rekompensaty odbierze 45 h + 1,5 h. Łącznie powinien w sposób nieprzerwany odpoczywać co najmniej 46,5 h.

Jak opisać wydłużenie jazdy na wydruku z tachografu?

Każde naruszenie czasu jazdy powinno być ręcznie opisane na wydruku z tachografu lub wykresówce. Opis powinien być:

• jasny i konkretny,
• zawierać powód wydłużenia jazdy,
• zawierać okoliczności wyjątkowe (np. korek, wypadek, zamknięcie drogi, pogoda).

Przykładowy wpis:

„Wydłużenie jazdy o 1,5 godz. z powodu zatoru drogowego na A4, brak możliwości wcześniejszego zjazdu – powrót do domu na odpoczynek tygodniowy regularny.”

Bardzo ważnym jest, aby wydruk został sporządzony i opisany tuż przed wydłużeniem czasu prowadzenia pojazdu (przed dalszym ruszeniem w podróż powrotną) lub natychmiast po dojechaniu do miejsca docelowego. Tak samo postępuje się w przypadku wykresówki, z tą różnicą, że trzeba fizycznie wykresówkę wyciągnąć z tachografu analogowego, aby móc ją na rewersie opisać. Czas, w którym to zrobimy, zarówno w przypadku wydruku z tachografu cyfrowego, jak i wykresówki z tachografu analogowego ma ogromne znaczenie, ponieważ w przeciwnym razie Inspekcja Transportu Drogowego może odrzucić uzasadnienie w ramach odstępstwa i nałożyć karę finansową.

Kary za przekroczenie czasu jazdy kierowcy

Przekroczenie dopuszczalnego czasu jazdy bez uzasadnienia lub bez opisu na wydruku grozi karami administracyjnymi, zgodnie z ustawą o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001r. Należy również zwrócić uwagę na grupy naruszeń, które znajdują się w taryfikatorze: PN – poważne naruszenie, BPN – bardzo poważne naruszenie, NN – najpoważniejsze naruszenie. Im więcej naruszeń dotyczących danego przewoźnika widocznych w systemie GITD, tym większe ryzyko, że przeciwko przedsiębiorstwu może zostać założona sprawa w celu odebrania dobrej reputacji. W następstwie będzie się to wiązać z utratą uprawnień na wykonywanie zawodu.

Oto krótkie i zwięzłe podsumowanie dotyczące naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.

Powyżej 9 godzin (gdy kierowca dwukrotnie wydłużył czas jazdy do 10 godzin)

• Przekroczenie do mniej niż 1 godziny: kara 50 zł
• Przekroczenie od 1 godziny do mniej niż 2 godzin: kara 150 zł (kod 1.2 PN)
• Przekroczenie o każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin: kara 200 zł (kod 1.3 BPN)

Przekroczenie powyżej 13 godzin i 30 minut bez odpoczynku (4 godziny i 30 minut przerwy): kara 550 zł (kod 1.4 NN)

Powyżej 10 godzin (w sytuacji, gdy wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone)

• Przekroczenie o czas do mniej niż 1 godziny: kara 100 zł
• Przekroczenie o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin: kara 200 zł (kod 1.5 PN)
• Przekroczenie o każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin: kara 250 zł (kod 1.6 BPN)
• Przekroczenie o każdą rozpoczętą godzinę powyżej 15 godzin, w przypadku braku odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny 30 minut: kara 550 zł (kod 1.7 NN)

Przekroczenie dopuszczalnego tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu

• Przekroczenie o czas powyżej 30 minut do mniej niż 4 godzin: kara 150 zł
• Przekroczenie o czas od 4 godzin do mniej niż 9 godzin: kara 250 zł (kod 1.8 PN)
• Przekroczenie o czas od 9 godzin do mniej niż 14 godzin: kara 350 zł (kod 1.9 BPN)
• Przekroczenie o każdą rozpoczętą godzinę powyżej 14 godzin: kara 550 zł (kod 1.10 NN)

Przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu

• Przekroczenie o czas do mniej niż 10 godzin: kara 250 zł
• Przekroczenie o czas od 10 godzin do mniej niż 15 godzin: kara 350 zł (kod 1.11 PN)
• Przekroczenie o czas od 15 godzin do mniej niż 22 godzin i 30 minut: kara 550 zł (kod 1.12 BPN)
• Przekroczenie o każdą rozpoczętą godzinę powyżej 22 godzin i 30 minut: kara 700 zł (kod 1.13 NN)

Nie licząc naruszeń związanych z okresami prowadzenia pojazdu trzeba jeszcze mieć na uwadze okresy odpoczynku, tak więc kierowca musi przestrzegać również przepisów związanych z wymaganymi odpoczynkami  Jak łatwo zauważyć, wysokość kary rośnie wraz z czasem trwania wydłużonego czasu prowadzenia pojazdu. Warto pamiętać o tym, aby instruować kierowców o konieczności sporządzania wydruków z tachografu, ponieważ są one zazwyczaj jedyną deską ratunku na wypadek kontroli ze strony służb kontrolnych. Świadomy swoich naruszeń i dobrze wyszkolony pod kątem obsługi tachografu kierowca minimalizuje ryzyko postępowania administracyjnego wobec przewoźnika drogowego. Z pomocą może przyjść bieżąca weryfikacja naruszeń i co miesięczny raport, z którym mogą zapoznać się zarówno pracodawca, jak i sam kierowca.