Kontrola busa w transporcie międzynarodowym od lipca 2026 r. – czego mogą spodziewać się przewoźnicy?

Od 1 lipca 2026 roku przewoźnicy wykonujący międzynarodowy transport drogowy pojazdami o DMC od 2,5 do 3,5 tony będą musieli funkcjonować w „ nowym otoczeniu”. Wprowadzone na poziomie Unii Europejskiej regulacje rozszerzają zarówno obowiązki przedsiębiorców i kierowców, jak i zakres działań kontrolnych organów nadzoru, w tym Inspekcji Transportu Drogowego (ITD).

W praktyce oznacza to, że kontrola drogowa nie będzie ograniczała się wyłącznie do sprawdzenia dokumentów czy stanu technicznego pojazdu. Inspektorzy uzyskają możliwość kompleksowej oceny całego procesu transportowego – od organizacji pracy kierowcy aż po analizę danych cyfrowych.

Kontrola będzie dotyczyć nie tylko kierowcy

Od lipca 2026 roku kontrole drogowe busów wykonujących przewozy międzynarodowe będą znacznie bardziej szczegółowe niż dotychczas. Inspektorzy sprawdzą nie tylko stan pojazdu, ale także dane zapisane w tachografie. Na ich podstawie mogą wykrywać nieprawidłowości, które mogą prowadzić do wszczęcia postępowania wobec przedsiębiorcy. W praktyce kontrola drogowa rzadko kończy się wyłącznie mandatem dla kierowcy.

Kontrola może objąć zakres do 56 dni poprzedzających oraz dzień bieżący.

Podczas kontroli weryfikowane mogą być m.in.:

• stan techniczny oraz wyposażenie pojazdu,
• dokumenty związane z wykonywanym przewozem,
• dane zapisane w tachografie oraz na karcie kierowcy,
• uprawnienia przewoźnika.

W praktyce oznacza to, że kontrola jednego busa może doprowadzić do szczegółowego sprawdzenia działalności całej firmy transportowej.

Dane z tachografu pod szczególnym nadzorem

Po wejściu w życie nowych przepisów kluczowe znaczenie będą miały dane zapisywane elektronicznie. Papierowe zapisy m.in. kontrollbuchy odejdą w przeszłość. Czas prowadzenia pojazdu będzie rejestrowany automatycznie przez tachograf. Urządzenie będzie przechowywać m.in. następujące dane:

• czasu prowadzenia pojazdu, przerw oraz odpoczynków,
• innych aktywności kierowcy, takich jak załadunek, rozładunek czy dyspozycyjność,
• lokalizacji pojazdu podczas rozpoczęcia i zakończenia pracy, przekraczania granic oraz co trzy godziny skumulowanego czasu jazdy,
• usterek i zdarzeń mogących świadczyć o nieprawidłowym działaniu urządzenia lub próbach manipulacji,
• prowadzenia pojazdu bez zalogowanej karty kierowcy albo logowania karty w trakcie jazdy.

Dane te będą porównywane z dokumentacją przewozową. Inspektorzy sprawdzą również zgodność zapisów znajdujących się na karcie kierowcy z danymi zapisanymi w pamięci tachografu. Nawet niewielkie rozbieżności mogą wymagać dodatkowych wyjaśnień.

Zadbaj o poprawność swoich rozliczeń! Dowiedz się więcej na temat rozliczania czasu pracy kierowców. 

Legalność przewozów międzynarodowych pod lupą

Znaczną część kontroli stanowić będzie sprawdzenie zgodności wykonywanych operacji transportowych z przepisami obowiązującymi w ruchu międzynarodowym.

Inspektorzy mogą weryfikować:

• posiadanie ważnej licencji wspólnotowej,
• zgłoszenie kierowcy do systemu IMI w związku z delegowaniem do pracy na terytorium danego kraju,
• zgodność trasy z dokumentami przewozowymi CMR,
• przestrzeganie limitów dotyczących przewozów kabotażowych,
• wyposażenie pojazdu w wymagany tachograf oraz poprawność rejestrowania danych,

Szczególną uwagę zwróci się na zgodność dokumentów z rzeczywistym przebiegiem transportu i zapisami cyfrowymi. Każda nieścisłość może zostać uznana za sygnał potencjalnego naruszenia przepisów.

Większa odpowiedzialność przedsiębiorców

Model odpowiedzialności, dotychczas znany głównie z transportu ciężkiego, zostanie rozszerzony również na przewozy realizowane busami.

W praktyce może to oznaczać:

• wszczęcie postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorstwa,
• konsekwencje wykraczające poza mandat nałożony na kierowcę,
• ryzyko utraty dobrej reputacji przewoźnika w przypadku najpoważniejszych naruszeń,
• negatywne skutki wynikające z powtarzających się, drobniejszych uchybień,
• możliwość ograniczenia, a nawet utraty uprawnień do prowadzenia działalności transportowej.

W związku ze zmianami dotyczącymi pojazdów lekkich, to właśnie przedsiębiorstwa realizujące przewozy międzynarodowe takimi pojazdami znajdą się w szczególnym obszarze zainteresowania organów kontrolnych.

Coraz większe znaczenie kontroli zdalnych

Kontrole drogowe stanowią jedynie część działań podejmowanych przez służby. Coraz większą rolę odgrywają rozwiązania umożliwiające wcześniejszą analizę danych.

Do najważniejszych narzędzi należą:

• zdalny odczyt danych z tachografów z wykorzystaniem technologii DSRC,
• systemy automatycznego wykrywania potencjalnych nieprawidłowości,
•  wymiana informacji pomiędzy państwami Unii Europejskiej za pośrednictwem systemu TACHOnet.

W rezultacie część kontroli może rozpocząć się jeszcze przed zatrzymaniem pojazdu. Kierowca może zostać wytypowany do kontroli na podstawie wcześniej przeanalizowanych danych.

Szkolenia z czasu pracy kierowców! Dowiedz się więcej. 

Naruszenia generujące największe ryzyko

Do najpoważniejszych uchybień, które mogą skutkować dotkliwymi konsekwencjami podczas kontroli, należą:

• prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy w tachografie,
• korzystanie z karty należącej do innej osoby,
• wykonywanie przewozów pojazdem bez aktualnego badania technicznego,
• realizowanie transportu bez wymaganej licencji wspólnotowej,
• użytkowanie pojazdu z niebezpiecznymi usterkami układu hamulcowego, kierowniczego, zawieszenia, kół, opon lub podwozia,
• przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu o ponad 25%.

W wielu przypadkach źródłem problemów nie są działania umyślne, lecz błędy organizacyjne po stronie przedsiębiorstwa.

Szkolenie z obsługi tachografu cyfrowego! Dowiedz się więcej. 

Podsumowanie

Od lipca 2026 roku kontrole busów wykonujących przewozy międzynarodowe będą znacznie bardziej szczegółowe niż dotychczas. Inspekcja Transportu Drogowego będzie analizować nie tylko kierowcę i pojazd, ale również dane cyfrowe, dokumentację przewozową oraz sposób funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Warto pamiętać, że podobne kompetencje posiadają także służby kontrolne działające w innych krajach europejskich. Oznacza to, że przewoźnicy realizujący transport międzynarodowy muszą przygotować się na jednolite i coraz bardziej zaawansowane kontrole w całej Unii Europejskiej.

Nowe przepisy zmieniają charakter kontroli – staną się one bardziej szczegółowe. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność większej dbałości o procedury, dokumentację oraz zgodność działań z obowiązującymi regulacjami.