Naruszenia kierowców, a odpowiedzialność przewoźnika – dlaczego kontrola nie kończy się na mandacie?

Wielu przedsiębiorców transportowych zakłada, że jeżeli naruszenie zostało popełnione przez kierowcę, to właśnie on powinien ponosić główną odpowiedzialność za jego skutki. Takie podejście wydaje się logiczne, jednak praktyka kontroli drogowych i postępowań administracyjnych pokazuje zupełnie inny obraz.

Dla organów kontrolnych znaczenie ma nie tylko samo naruszenie, ale również to, czy przedsiębiorstwo prawidłowo nadzorowało wykonywanie przewozów oraz czy wdrożyło rozwiązania pozwalające ograniczać ryzyko nieprawidłowości.

Kontrola kierowcy to często początek analizy firmy

Podczas kontroli drogowej inspektorzy w pierwszej kolejności weryfikują działania kierowcy. Sprawdzane są między innymi zapisy tachografu, czas prowadzenia pojazdu, wymagane przerwy oraz dokumentacja przewozowa.

Jeżeli zostaną wykryte nieprawidłowości, analiza bardzo często wykracza poza samo zdarzenie. Organ kontrolny może ocenić, czy naruszenie było pojedynczym przypadkiem, czy też wynikało ze sposobu organizacji pracy w przedsiębiorstwie.

W praktyce oznacza to, że jeden błąd może stać się podstawą do szerszego sprawdzenia funkcjonowania firmy.

Znaczenie danych z tachografu

Współczesne tachografy dostarczają szczegółowych informacji o przebiegu pracy kierowcy i przemieszczania się pojazdu. Rejestrowane są nie tylko okresy jazdy i odpoczynku, ale również zdarzenia, usterki oraz określone dane lokalizacyjne.

Dzięki temu inspekcja dysponuje materiałem pozwalającym odtworzyć przebieg przewozu niemal krok po kroku. Dane te są następnie porównywane z danymi zapisanymi na karcie kierowcy, dokumentami przewozowymi oraz informacjami przechowywanymi przez przedsiębiorstwo.

Każda rozbieżność może wzbudzić dodatkowe zainteresowanie organu kontrolnego i prowadzić do dalszych ustaleń.

Szkolenie z obsługi tachografu cyfrowego – platforma e-learningowa! 

Kiedy przedsiębiorca znajduje się w centrum postępowania?

Organy kontrolne nie oceniają wyłącznie zachowania kierowcy. Każde stwierdzone naruszenie podczas kontroli drogowej może oznaczać dla przedsiębiorcy znacznie więcej niż mandat nałożony na kierowcę. W wielu przypadkach jest ono podstawą do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorstwa, którego celem jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do nałożenia kary finansowej również na przewoźnika.

Zgodnie z przepisami przewoźnik ma obowiązek zapewnić kierowcom odpowiednie szkolenia i instruktaż dotyczący prawidłowej obsługi tachografów, a także regularnie kontrolować sposób korzystania z tych urządzeń. Nie może również stosować ani tolerować praktyk, które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio skłaniać kierowców do naruszania przepisów dotyczących czasu jazdy, przerw i odpoczynków.

W trakcie postępowania analizowane jest między innymi:

• czy kierowcy zostali właściwie przeszkoleni w zakresie obsługi tachografów,
• czy przedsiębiorstwo regularnie analizuje dane pobierane z kart kierowców i tachografów,
• czy wykrywane nieprawidłowości są odpowiednio dokumentowane oraz eliminowane,
• czy sposób planowania przewozów umożliwia przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców,
• czy firma posiada dokumentację potwierdzającą wykonywanie obowiązków kontrolnych i nadzorczych.

Dlaczego powtarzające się błędy są szczególnie niebezpieczne?

Pojedyncze uchybienie nie zawsze oznacza poważne konsekwencje dla firmy. Inaczej wygląda sytuacja, gdy podobne naruszenia pojawiają się regularnie.

Powtarzalność błędów może świadczyć o nieskutecznym nadzorze, nieprawidłowym planowaniu przewozów lub braku odpowiednich procedur wewnętrznych. Z punktu widzenia organów kontrolnych jest to sygnał, że problem nie dotyczy wyłącznie kierowcy, lecz sposobu funkcjonowania całego przedsiębiorstwa.

Właśnie dlatego tak istotne jest szybkie reagowanie na pierwsze nieprawidłowości.

Szkolenie z czasu pracy kierowcy – platforma e-learningowa! 

Największe zagrożenie nie zawsze ma wymiar finansowy

Kary pieniężne są najbardziej widoczną konsekwencją naruszeń, jednak dla wielu przewoźników większe znaczenie mają skutki administracyjne.

System oceny naruszeń przewiduje klasyfikację ich wagi, a najpoważniejsze przypadki mogą prowadzić do wszczęcia procedur związanych z oceną dobrej reputacji przedsiębiorcy.

W zależności od okoliczności konsekwencje mogą obejmować:

• dodatkowe postępowania administracyjne,
• szczegółowe kontrole działalności przedsiębiorstwa,
• zakwestionowanie spełniania wymogów niezbędnych do wykonywania transportu drogowego.

Z tego względu zarządzanie ryzykiem w transporcie nie powinno ograniczać się wyłącznie do unikania mandatów.

Jak przygotować firmę na kontrolę?

Najskuteczniejszą metodą ograniczania odpowiedzialności jest stworzenie systemu bieżącego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów.

W praktyce oznacza to regularne monitorowanie zapisów tachografów, dokumentowanie działań podejmowanych wobec stwierdzonych naruszeń oraz prowadzenie szkoleń przypominających dla kierowców.

Równie ważne jest gromadzenie dokumentacji potwierdzającej, że przedsiębiorstwo podejmuje działania zapobiegawcze. To właśnie takie materiały najczęściej stanowią podstawę argumentacji podczas kontroli i postępowań administracyjnych.

Podsumowanie

W transporcie drogowym odpowiedzialność za naruszenia rzadko ogranicza się do jednej osoby. Bezpośrednim uczestnikiem zdarzenia jest zazwyczaj kierowca. Organy kontrolne zawsze mają także na uwadze przedsiębiorstwo na rzecz którego kierowca realizuje przewozy.

Dlatego dla przewoźnika najważniejsze nie jest wyłącznie reagowanie na wykryte błędy, lecz przede wszystkim budowanie systemu, który pozwala im skutecznie zapobiegać. To właśnie od jakości nadzoru i dokumentowania działań zależy później możliwość obrony interesów firmy podczas kontroli.