Normy czasu jazdy w busach 2026 – ile możesz prowadzić?

Od 1 lipca 2026 r. firmy wykonujące międzynarodowy transport drogowy pojazdami o DMC od 2,5 do 3,5 t będą musiały przygotować się na istotne zmiany. Kierowcy busów zostaną objęci przepisami dotyczącymi czasu jazdy, przerw i odpoczynków, które do tej pory kojarzone były głównie z transportem ciężkim. To oznacza nowe obowiązki zarówno dla kierowców, jak i dla przedsiębiorców odpowiedzialnych za organizację pracy, rozliczenia i zgodność z przepisami. Warto już teraz dobrze zrozumieć, jakie normy będą obowiązywać od 1 lipca 2026 r. i na co trzeba zwrócić szczególną uwagę w codziennej pracy.

Podstawy prawne 

Zmiany, które obejmą kierowców pojazdów do 3,5 t wykonujących międzynarodowy transport drogowy, oznaczają konieczność stosowania konkretnych regulacji krajowych i unijnych. Od 1 lipca 2026 r. przedsiębiorcy oraz kierowcy będą musieli działać zgodnie z przepisami dotyczącymi czasu jazdy, obowiązkowych przerw, odpoczynków oraz czasu pracy. Aby właściwie przygotować się do nowych obowiązków, warto zacząć od najważniejszego elementu, czyli podstaw prawnych, które będą regulowały ten obszar.

*Rozporządzenie (WE) nr 561/2006,

* Rozporządzenie (UE) 165/2014,

* Ustawę o czasie pracy kierowców .

Zgodnie z przepisami (art. 6 rozp. 561/2006) kierowca nie może prowadzić pojazdu dłużej niż 9 godzin dziennie, jednakże dwa razy w tygodniu (w rozumieniu jako okres od godz. 00:00 w poniedziałek do godz. 24:00 w niedzielę) będzie mógł on przedłużyć ten czas do nie więcej niż 10 godzin.

Możliwe kolejne wydłużenie czasu jazdy dziennej i tygodniowej (art. 12 rozp. 561/2006)

Wydłużenie czasu jazdy o 1h

Pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, kierowca może wyjątkowo odstąpić od wymaganych przepisów. Może przekroczyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu maksymalnie o 1 godzinę. Celem jest dotarcie do bazy przedsiębiorstwa lub swojego miejsca zamieszkania. Musi to nastąpić na czas odpoczynku tygodniowego skróconego lub regularnego.

Wydłużenie czasu jazdy o 2h

Można także wydłużyć czas prowadzenia pojazdu do 2 godzin. Jednak niezbędnym wymogiem jest konieczność wykonania przerwy (bezpośrednio przed wydłużeniem) trwającej przynajmniej 30 minut. Chyba że układ jazdy wymaga przerwy 45 minut, jeśli czas jazdy ciągłej wynosi 4,5 godziny. Cel musi być ten sam: dojazd do bazy przedsiębiorstwa lub miejsca zamieszkania na czas odpoczynku.

W przypadku wydłużenia czasu jazdy o 2 godziny koniecznym jest wykorzystanie odpoczynku tygodniowego regularnego.

Przy każdym wydłużeniu czasu prowadzenia pojazdu trzeba odręcznie uzasadnić odstępstwo na wydruku z urządzenia rejestrującego. Należy to zrobić najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju.

Maksymalny czas jazdy tygodniowej i dwutygodniowej (art. 6 rozp. 561/2006)

• Tygodniowy czas jazdy – maksymalnie 56 godzin jazdy,
• Dwutygodniowy czas jazdy – maksymalnie 90 godzin jazdy.

Dla przykładu :

• jeśli w 1. tygodniu wykorzystasz pełne 56 godzin jady,
• to w 2. tygodniu zostają maksymalnie 34 godziny jazdy (90 − 56 = 34).

Odpoczynki dzienne i tygodniowe (art. 8 rozp. 561/2006):

Regularny odpoczynek dzienny (trwający co najmniej 11 godzin, może być dzielony w dwóch  częściach , z których pierwsza musi trwać  co najmniej 3 h, a druga co najmniej 9 h). 

Skrócony odpoczynek dzienny (trwający nieprzerwanie co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin – można go zrealizować maksymalnie trzy razy pomiędzy dwoma odpoczynkami tygodniowymi).

Odpoczynki tygodniowe:

Tygodniowy okres odpoczynku zdefiniowany w art. 4 lit.h rozporządzenia (WE) 561/2006 może mieć postać:

• Regularnego tygodniowego odpoczynku trwającego co najmniej 45 godzin.
• Skróconego tygodniowego odpoczynku trwającego co najmniej 24 godziny (ale mniej niż 45 godzin).

Kierowca musi rozpocząć tygodniowy okres odpoczynku nie później niż po upływie 144 (6 x 24) godzin od zakończenia poprzedniego kwalifikującego się tygodniowego okresu odpoczynku.

Skrócenia tygodniowych odpoczynków muszą być zrekompensowane równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo i dołączonym do okresu odpoczynku dziennego wynoszącego co najmniej 9 godzin, przed końcem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu, w którym miało miejsce skrócenie.

W drodze odstępstwa, wykonując międzynarodowe przewozy rzeczy, można poza państwem członkowskim siedziby wykorzystać dwa kolejne skrócone tygodniowe okresy odpoczynku pod warunkiem, że w ciągu dowolnych kolejnych czterech tygodni wykorzystane zostaną przynajmniej cztery tygodniowe okresy odpoczynku, z których przynajmniej dwa będą regularnymi tygodniowymi okresami odpoczynku.

Pamiętaj!

W przypadku wykorzystania dwóch kolejnych skróconych tygodniowych okresów odpoczynku, przedsiębiorstwo powinno zorganizować pracę kierowców w taki sposób, aby mogli oni wrócić przed rozpoczęciem tygodniowego odpoczynku regularnego trwającego ponad 45 godzin wykorzystanego jako rekompensata. Wobec tego kierowca będzie zmuszony rozpocząć odpoczynek wcześniej, jeszcze przed upływem sześciu okresów 24-godzinnych.

Przeprawa promowa (art. 9 rozp. 561/2006)

Kierowca towarzyszący pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem, może wykorzystać:

• Regularny dzienny odpoczynek.
• Skrócony tygodniowy odpoczynek. 

Odpoczynek ten może zostać przerwany nie więcej niż dwoma czynnościami (wjazd/zjazd z promu) trwającymi łącznie nie dłużej niż 1 godzinę. Kierowca musi mieć do dyspozycji kabinę sypialnianą, koję lub kuszetkę.

W odniesieniu do regularnych tygodniowych okresów odpoczynku odstępstwo to dotyczy wyłącznie podroży promem lub pociągiem, jeżeli:

1. a) podroż jest zaplanowana na przynajmniej 8 godzin; oraz
2. b) kierowca ma do dyspozycji kabinę sypialną na promie lub w pociągu.

Przerwa określona w Rozporządzeniu nr 561/2006 (art. 7)

Po 4,5 godzinach prowadzenia pojazdu kierowca musi zrobić przerwę trwającą co najmniej 45 minut. Przerwa może zostać podzielona na dwie części: pierwsza trwająca minimum 15 minut, a druga co najmniej 30 minut. Muszą one zostać rozłożone w czasie w celu zachowania zgodności z przepisami.

Jeśli wykorzystasz 45-minutową przerwę w ciągu pierwszych 6 godzin pracy, to taka przerwa może zostać uznana (zaliczona) jako przerwa przewidziana w artykule 13 ustawy o czasie pracy kierowców (o czym poniżej), bez konieczności udzielania dodatkowej przerwy.

Przerwa wynikająca z  art.13. Ustawy o czasie pracy kierowców

Po sześciu kolejnych godzinach pracy, przysługuje przerwa na odpoczynek:

• 30 minut – gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin,
• 45 minut – gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin.

W każdym z tych przypadków przerwa może być dzielona na okres krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie.

Dodatkowe odstępstwo wynikające z art. 12 Rozporządzenia 561/2006

Zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. można odstąpić od przepisów określonych w art. 6–9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku.

Artykuł ten zawiera przepisy pozwalające kierowcy na odstępstwo od wymogów w zakresie minimalnego okresu odpoczynku i maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu.

Przyczynę każdego odstępstwa od przepisów należy odnotować ręcznie na wydruku z urządzenia rejestrującego. Sytuacja musi zostać opisana na wypadek ewentualnej kontroli.

Sytuacje w trakcie podróży, które są niezależne od woli kierowcy i których nie da się przewidzieć:

1. Korki na drodze / ruch wahadłowy spowodowane wypadkiem lub robotami drogowymi.
2. Ekstremalne warunki pogodowe (np. śnieżyca, gołoledź).
3. Brak dostępu lub miejsca na parkingu. 

Kierowca powinien opisać zaistnienie wymienionych przypadków. Musi zrobić to tak aby kontynuując np. wydłużoną jazdę móc w razie kontroli okazać wydruk z powołaniem podstawy prawnej. Wydruk należy sporządzić na najbliższym miejscu postojowym albo też chwilę przed powstaniem naruszenia np. wymuszone przestawienie pojazdu podczas trwającego odpoczynku).

Praca w porze nocnej (art. 21 ustawy o czasie pracy kierowców)

Ustawa o czasie pracy kierowców reguluje kwestie dotyczące czasu pracy w porze nocnej. Zacznijmy o wyjaśnienia pojęcia „pora nocna” – to okres czterech godzin pomiędzy godziną 00:00 i godziną 07:00; stosuje się ją wyłącznie do celów ustalania czasu pracy. Zgodnie z art. 21. tej ustawy w przypadku, gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie.

Podsumowanie:

Zmiany, które zaczną obowiązywać od 1 lipca 2026 r., wymagają od firm transportowych i kierowców nie tylko znajomości przepisów. Wymagają także umiejętności ich prawidłowego stosowania w praktyce. Błędy w zakresie czasu jazdy, przerw, odpoczynków czy pracy w porze nocnej mogą prowadzić do naruszeń. Mogą też powodować poważne konsekwencje podczas kontroli. Dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie całego przedsiębiorstwa. W Trans Expert prowadzimy szkolenia z czasu pracy kierowców, podczas których w praktyczny i zrozumiały sposób wyjaśniamy obowiązujące przepisy. Pokazujemy także, jak stosować je w codziennej działalności transportowej.

*Obrazek powstał z wykorzystaniem AI.