Odpoczynki kierowców busów we Francji – najczęstsze błędy polskich przewoźników

Francja od lat prowadzi jedne z najbardziej szczegółowych kontroli zagranicznych przewoźników. Po wejściu w życie Pakietu Mobilności oraz objęciu pojazdów o DMC od 2,5 do 3,5 tony przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kontrole obejmują również przedsiębiorców wykonujących międzynarodowy transport busami. Jednak wielu polskich przewoźników nadal uważa, że obowiązki dotyczące czasu jazdy i odpoczynku odnoszą się wyłącznie do samochodów ciężarowych. To błędne przekonanie może prowadzić do wysokich kar.

Francuskie służby sprawdzają nie tylko czas pracy kierowcy. Podczas kontroli inspektorzy weryfikują jednocześnie kilka obszarów, między innymi sposób organizacji transportu. Standardowe zatrzymanie na drodze obejmuje sprawdzenie:

• dokumentacji transportowej,
• danych z tachografu i karty kierowcy,
• czasu pracy kierowcy,
• miejsca odbierania odpoczynku,
• dokumentów dotyczących delegowania kierowcy (Loi Macron),
• przestrzegania francuskich przepisów socjalnych. 

Jakie odpoczynki obowiązują kierowców busów?

Od lipca 2026 r. kierowcy wykonujący międzynarodowy transport pojazdami o DMC od 2,5 do 3,5 tony podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Kierowca musi odebrać:

• dzienny odpoczynek – co do zasady 11 godzin lub skrócony do 9 godzin,
• regularny odpoczynek tygodniowy – minimum 45 godzin,
• skrócony odpoczynek tygodniowy – minimum 24 godziny. 

Jak się okazuje, najwięcej problemów we Francji przysparza polskim przewoźnikom miejsce odbierania przez kierowcę odpoczynku.

Odpoczynek dzienny i tygodniowy we Francji – czego wymagają przepisy?

Prawo unijne zakazuje odbierania regularnego tygodniowego odpoczynku (45 godzin) w pojeździe. Francuskie przepisy są jeszcze bardziej restrykcyjne. Jeżeli kierowca busa o DMC od 2,5 do 3,5 tony nie może wrócić do bazy lub miejsca zamieszkania, pracodawca powinien zapewnić mu odpowiednie zakwaterowanie poza pojazdem. Zgodny z francuskimi przepisami odpoczynek dzienny oznacza konieczność:

• rezerwacji hotelu lub innego miejsca noclegowego dla kierowcy busa,
• zachowania dokumentów potwierdzających nocleg,
• okazania tych dokumentów podczas kontroli. 

Brak zapewnienia odpowiednich warunków odpoczynku kierowcy może skutkować kaucją zabezpieczającą w wysokości od 750 do 1500 euro za jeden nocleg w busie.

Najczęstsze błędy polskich przewoźników podczas organizacji transportu

W praktyce najczęściej spotykamy się z przekonaniem, że wygodne miejsce do spania w busie rozwiązuje problem odpoczynku. Jednak podczas kontroli taki argument nie ma znaczenia.

Najczęstsze błędy przewoźników to:

• brak rezerwacji hoteli,
• brak faktur lub rachunków za noclegi,
• brak procedur dokumentowania odpoczynków,
• opieranie się wyłącznie na oświadczeniu kierowcy,
• nieznajomość francuskich przepisów socjalnych.

Jak francuskie służby weryfikują miejsce odpoczynku?

Inspektorzy korzystają z wielu źródeł informacji. Analizują między innymi:

• dane z tachografu i karty kierowcy,
• systemy GPS,
• elektroniczne opłaty drogowe,
• dokumenty przewozowe.

Jeżeli z dokumentów wynika, że pojazd przez wiele godzin stał na parkingu, przedsiębiorca może zostać zobowiązany do wykazania, gdzie kierowca faktycznie odpoczywał. W praktyce to przewoźnik musi udowodnić prawidłową organizację odpoczynku.

Przykład z praktyki

Polski przewoźnik wykonuje przewóz z Polski do Hiszpanii. Kierowca zatrzymuje się we Francji. Odbiera dzienny odpoczynek, a następnie regularny odpoczynek tygodniowy przez 45 godzin. Przez cały czas pozostaje w pojeździe. Kilka dni później dochodzi do kontroli. Inspektorzy najpierw pobierają dane z tachografu i karty kierowcy, żądają dokumentów potwierdzających delegowanie i pytają o miejsce noclegu. Kierowca nie posiada rachunku hotelowego. Przedsiębiorca nie dysponuje rezerwacją ani procedurami dokumentującymi organizację odpoczynku. Skutkiem tego:

• Firma otrzymała nakaz pobrania od niej zabezpieczenia na poczet grzywny ponieważ naruszyła francuskie przepisy,
• służby unieruchomiły pojazd do czasu opłacenia zabezpieczenia,
• Firma może spodziewać się wyższych kar w sytuacji stwierdzenia ponownego naruszenia.

Bardzo często jedna kontrola ujawnia kilka naruszeń jednocześnie. Łączna wysokość kar wielokrotnie przekracza koszt hotelu dla kierowcy.

Jak przygotować firmę do kontroli we Francji?

Każdy przewoźnik wykonujący transport busami powinien wdrożyć odpowiednie procedury.
W szczególności warto zadbać o:

• komplet dokumentów, w tym umowę o pracę (umowę-zlecenie), dokumenty delegowania (IMI / SIPSI) wraz z ich tłumaczeniem na język francuski,
• zaplanowanie odpoczynków (również dziennych) w godnych warunkach,
• wcześniejszą rezerwację noclegów,
• archiwizację dokumentów i przekazanie ich kopii kierowcy,
• szkolenie kierowców z francuskich przepisów.

Dobrze przygotowana dokumentacja najczęściej pozwala uniknąć kłopotów na drodze oraz wszczęcia postępowania administracyjnego.

Podsumowanie

Francuskie kontrole należą dziś do najbardziej wymagających w Europie. Inspektorzy nie ograniczają się do sprawdzenia tachografu. Analizują całą organizację transportu oraz dokumentację przedsiębiorcy, kierowcy i transportu. Część dokumentów (umowa o pracę, zgłoszenie delegowania) wymagana jest w języku francuskim.

Jeżeli kara została już nałożona, warto sprawdzić, czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa francuskiego i unijnego. Niekiedy możliwe jest skuteczne wniesienie odwołania.

Nasze biuro prawne od lat reprezentuje polskich przewoźników w postępowaniach prowadzonych przez francuskie, niemieckie, brytyjskie i inne europejskie organy kontrolne. Analizujemy zasadność nałożonych kar, prowadzimy przedsiębiorcę przez postępowania odwoławcze oraz pomagamy wdrażać procedury zgodne z Pakietem Mobilności i przepisami krajowymi. Jeśli masz pytania – zadzwoń pod numer: …….

Źródła prawa czyli najważniejsze przepisy francuskiego kodeksu transportowego:

1. Artykuł L3313-1 Code des transports

Zasada stosowania przepisów unijnych
Przepis stanowi, że czas prowadzenia pojazdu oraz okresy odpoczynku kierowców podlegają przede wszystkim przepisom: rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz umowy AETR (jeżeli ma zastosowanie). Oznacza to, że francuskie organy kontrolują przestrzeganie unijnych norm czasu jazdy i odpoczynku również wobec zagranicznych przewoźników. To właśnie na podstawie tego przepisu DREAL, Policja i Żandarmeria kontrolują:

• przekroczenia czasu jazdy,
•  skracanie odpoczynków,
• naruszenia przerw,
• dane z tachografów.

2. Artykuł L3313-3 Code des transports

Zakaz odbierania regularnego tygodniowego odpoczynku w pojeździe
Przepis wprost stanowi, że kierowcy nie wolno odbierać regularnego tygodniowego odpoczynku w pojeździe. Jednocześnie nakłada na przedsiębiorcę obowiązek takiej organizacji pracy, aby kierowca mógł korzystać z tego odpoczynku zgodnie z przepisami. Dlatego podczas kontroli francuskie organy bardzo często pytają o hotel, rachunek, fakturę, potwierdzenie rezerwacji.

3. Artykuł L3313-4 Code des transports

Najważniejszy przepis dla busów 2,5–3,5 t
To obecnie najistotniejszy przepis dla przedsiębiorców wykonujących transport międzynarodowy busami. Przepis stanowi, że jeżeli kierowca pojazdu o DMC nieprzekraczającej 3,5 tony wykonuje przewóz na tyle daleko od centrum operacyjnego przedsiębiorstwa, że nie może wrócić po zakończeniu dnia pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnić mu:

• zakwaterowanie poza pojazdem,
• warunki zgodne z godnością człowieka,
• odpowiednie warunki sanitarne.

Ponadto przedsiębiorca ma obowiązek umożliwić kierowcy wykazanie podczas kontroli, że odpoczynek dzienny lub tygodniowy został rzeczywiście odebrany w takich warunkach. Oznacza to obowiązek posiadania przez kierowcę:

• paragonu hotelowego lub faktury za nocleg,
• potwierdzenia rezerwacji,
• potwierdzenia płatności,
• pozostałych dokumentów potwierdzających miejsce noclegu.

4. Artykuł L3313-5 Code des transports

Dokumentowanie organizacji powrotów kierowcy
Przepis wdraża do prawa francuskiego art. 8 ust. 8a rozporządzenia 561/2006. Przedsiębiorstwo ma obowiązek:

• organizować pracę kierowców tak, aby mogli wrócić do miejsca zamieszkania lub centrum operacyjnego,
• dokumentować sposób realizacji tego obowiązku,
• przechowywać dokumentację,
• okazywać ją podczas kontroli drogowej.

5. Obowiązki wynikające z przepisów o delegowaniu (Loi Macron)

Przewoźnicy wykonujący przewozy objęte francuskimi przepisami o delegowaniu kierowców muszą dodatkowo przestrzegać obowiązków administracyjnych, w szczególności:

• zgłoszenia delegowania, gdy jest wymagane,
• przechowywania wymaganej dokumentacji,
• przestrzegania francuskich przepisów socjalnych dotyczących kierowców delegowanych.

Od 1 lipca 2026 r. obowiązki te obejmują również część przewoźników wykonujących transport międzynarodowy lekkimi pojazdami użytkowymi o DMC 2,5–3,5 tony. Podczas kontroli funkcjonariusze najczęściej żądają:

• zapisów z tachografu i karty kierowcy,
• dokumentów przewozowych,
• rachunków hotelowych oraz potwierdzeń rezerwacji,
• dokumentów delegowania,
• danych GPS,
• dokumentacji organizacji pracy kierowcy.

Brak któregokolwiek z tych dokumentów będzie skutkować wszczęciem postępowania administracyjnego.

Autor: Anita Stepińska

*Obrazek powstał z wykorzystaniem AI.