Różnica kilometrów między tachografem a licznikiem w busie – czy grozi mandat?

Po zakończeniu trasy kierowca porównuje przebieg zapisany przez tachograf ze stanem licznika na desce rozdzielczej. Okazuje się, że urządzenia pokazują inną liczbę kilometrów. Czy taka różnica oznacza usterkę? Czy podczas kontroli może prowadzić do nałożenia kary?

Różnica kilometrów między tachografem a licznikiem nie musi oznaczać nieprawidłowości. Oba urządzenia mierzą przebytą drogę, ale nie zawsze robią to w identyczny sposób.

Temat ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców posiadających busy. Od 1 lipca 2026 roku przepisy dotyczące stosowania tachografów obejmą normy czasu pracy również zarobkowy, międzynarodowy przewóz rzeczy oraz kabotaż pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 t. Przepisy przewidują wyłączenia w przypadku wykonywania przewozów krajowych. 

Dlaczego tachograf i licznik pokazują inny przebieg?

Tachograf oraz licznik znajdujący się na desce rozdzielczej stanowią dwa odrębne układy. Mogą korzystać z innych sposobów odbierania, przeliczania i zaokrąglania danych dotyczących ruchu pojazdu.

Tachograf wylicza przebytą drogę na podstawie sygnału ruchu oraz parametrów zapisanych podczas jego sprawdzenia. Licznik pojazdu prezentuje natomiast przebieg zgodnie z rozwiązaniami zastosowanymi przez producenta pojazdu.

Na powstającą różnicę mogą wpływać między innymi:

• sposób przetwarzania i zaokrąglania danych,
• rzeczywisty obwód toczny opon (stopień zużycia opon),
• ciśnienie w oponach,
• parametry przyjęte przez poszczególne układy pojazdu.

Dlatego wskazania tachografu i licznika nie muszą być identyczne po każdej trasie.

Czy przepisy określają dopuszczalną różnicę między tachografem a licznikiem?

Przepisy nie określają jednej dopuszczalnej wartości różnicy pomiędzy przebiegiem na tachografie a wskazaniem deski rozdzielczej.

Wymagania techniczne odnoszą się do dokładności pomiaru odległości przez tachograf w porównaniu z rzeczywiście przebytą drogą. Dla odcinków wynoszących co najmniej 1000 metrów maksymalny błąd pomiaru wynosi:

• ±1% przed instalacją tachografu,
• ±2% podczas instalacji i przeglądu okresowego,
• ±4% podczas użytkowania pojazdu.

Nie oznacza to jednak, że różnica wynosząca do 4% pomiędzy tachografem a licznikiem na desce rozdzielczej jest automatycznie prawidłowa.

Wartości procentowe dotyczą relacji pomiędzy odległością zapisaną przez tachograf a rzeczywistą drogą. Nie służą do bezpośredniego porównywania dwóch liczników znajdujących się w pojeździe.

Czy za różnicę kilometrów grozi kara?

Sama różnica kilometrów między tachografem a licznikiem w busie nie przesądza o naruszeniu i nie oznacza automatycznie nałożenia kary.

Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli podczas rutynowej kontroli drogowej kontrolujący weryfikuje przebieg pojazdu, odczytuje wskazanie drogomierza, czyli licznika znajdującego się w pojeździe. Dotyczy to również pojazdu lekkiego wyposażonego w tachograf. Stan kilometrów spisany z deski rozdzielczej może zostać przekazany do Centralnej Ewidencji Pojazdów. Przepisy uprawniają organ kontroli do dokonania takiego odczytu, a kierowca ma obowiązek umożliwić jego wykonanie.

Odczyt licznika pojazdu nie zastępuje jednak kontroli danych z tachografu. Kontroler może niezależnie zweryfikować drogę zapisaną przez tachograf oraz sprawdzić, czy urządzenie:

• prawidłowo rejestruje wymagane dane,
• ma aktualne sprawdzenie okresowe,
• posiada wymagane plomby i tabliczkę instalacyjną,
• nie nosi śladów niedozwolonej ingerencji,
• nie wykazuje zdarzeń lub usterek wymagających dalszej analizy.

W praktyce oznacza to, że podczas jednej kontroli funkcjonariusz może mieć do dyspozycji dwa różne wskazania: przebieg odczytany z licznika pojazdu oraz odległość zarejestrowaną przez tachograf.

Sama rozbieżność między nimi nie jest jeszcze dowodem na usterkę, manipulację ani nieprawidłowy montaż tachografu. Może jednak zwrócić uwagę kontrolera i stać się podstawą do dokładniejszego sprawdzenia urządzenia oraz sposobu rejestrowania drogi. Inspekcja Transportu Drogowego w ramach prowadzonych kontroli porównuje również bieżące wskazania licznika z wcześniejszymi danymi zapisanymi w Centralnej Ewidencji Pojazdów.

Konsekwencje mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy dalsza kontrola wykaże konkretną nieprawidłowość, na przykład niewłaściwe działanie tachografu, brak wymaganego sprawdzenia, nierejestrowanie części drogi albo niedozwoloną ingerencję w urządzenie lub zapisane dane.

Co zrobić, gdy tachograf pokazuje inny przebieg?

Przewoźnik powinien obserwować, czy różnica jest niewielka i narasta stopniowo, czy pojawiła się nagle. Warto porównywać wskazania po przejechaniu tej samej trasy i zapisywać wyniki.

Kontakt z zatwierdzonym warsztatem tachografów jest wskazany, gdy:

• tachograf wyświetla błędy lub ostrzeżenia,
• urządzenie nie zapisuje części przejechanej drogi,
• pojawiają się wątpliwości dotyczące prawidłowości rejestrowanych danych,
• tachograf lub licznik nie rejestruje prędkości. 

Warsztat może sprawdzić dokładność pomiaru tachografu i potwierdzić, czy urządzenie działa zgodnie z wymaganiami technicznymi.

Różnica przebiegu nie zawsze oznacza nieprawidłowość

Tachograf i licznik na desce rozdzielczej nie muszą po każdej trasie pokazywać identycznej liczby kilometrów. Przepisy nie określają dopuszczalnej różnicy pomiędzy tymi urządzeniami.

Najważniejsze jest to, czy tachograf prawidłowo zapisuje przebytą drogę, działa zgodnie z wymaganiami i ma aktualne sprawdzenie. Sama rozbieżność nie pozwala stwierdzić usterki ani naruszenia przepisów. 

*Obrazek powstał z wykorzystaniem AI.