Tachograf cyfrowy w praktyce – podstawowe funkcje, które musi znać kierowca.

Praca kierowcy to dziś znacznie więcej niż samo prowadzenie pojazdu. Ważnym urządzeniem, z którym kierowca ma kontakt każdego dnia, jest właśnie tachograf cyfrowy. Zapisuje on nie tylko czas jazdy czy odpoczynku, ale również stanowi podstawę podczas kontroli przeprowadzanych przez ITD, PIP, a także przez zagraniczne służby kontrolne.

W praktyce nawet niewielki błąd w obsłudze tachografu może prowadzić do poważnych konsekwencji — mandatów, kar dla przedsiębiorstwa, bardziej złożonych problemów podczas kontroli drogowej czy nieprawidłowego rozliczenia czasu pracy. Co istotne, wiele naruszeń nie wynika ze złej woli kierowców, ale z braku wiedzy lub nieznajomości funkcji urządzenia.

Tachograf cyfrowy – do czego służy?

Podstawowym zadaniem tachografu cyfrowego jest rejestrowanie aktywności kierowcy. Urządzenie zapisuje:

• czas prowadzenia pojazdu,
• czas odpoczynku,
• przerwy,
• dyspozycyjność,
• inną pracę.

Nie licząc aktywności kierowcy, rejestrowane są również m.in.:

• przebieg pojazdu,
• prędkość pojazdu,
• czas z dokładnością co do sekundy,
• lokalizacja pojazdu,
• wszelkie zdarzenia i usterki urządzenia rejestrującego.

Dane rejestrowane są zarówno na karcie kierowcy, jak i w pamięci tachografu. Podczas kontroli na drodze inspektorzy ITD oraz analogiczne organy kontrolne za granicą mogą w ekspresowym tempie zweryfikować, czy kierowca przestrzega przepisów dotyczących czasu pracy i odpoczynku. W przypadku najnowszych tachografów (G2V2) istnieje możliwość zdalnego odczytu wybranych danych przez służby (przy pomocy urządzenia DSRC), co pozwala na wstępną analizę naruszeń jeszcze przed zatrzymaniem pojazdu.

Prawidłowe logowanie karty kierowcy

Jedną z podstawowych czynności wykonywanych przez kierowcę jest poprawne logowanie karty kierowcy do tachografu. Choć wydaje się to prostą operacją, właśnie tutaj bardzo często dochodzi do błędów.

Kierowca powinien pamiętać, aby:

• włożyć kartę przed rozpoczęciem jazdy,
• sprawdzić poprawność wyświetlanych danych w momencie zalogowania,
• wybrać kraj rozpoczęcia pracy,
• uzupełnić aktywności od momentu ostatniego wyjęcia karty.

Ponadto przy wylogowaniu karty z urządzenia kierowca powinien wskazać kraj zakończenia pracy.

Bardzo ważne jest również kontrolowanie komunikatów wyświetlanych przez urządzenie. Ignorowanie błędów lub nieprawidłowo zapisanych danych może skutkować problemami podczas kontroli.

Podczas naszych szkoleń w Trans Expert pokazujemy kierowcom krok po kroku, jak poprawnie obsługiwać tachograf cyfrowy. Dzięki temu kierowcy uczą się nie tylko teorii, ale przede wszystkim praktycznych procedur stosowanych każdego dnia w trasie.

Znajomość symboli i trybów pracy

Każdy kierowca powinien znać podstawowe symbole tachografu oraz wiedzieć, kiedy należy zmienić aktywność ręcznie.

Należy pamiętać, że tylko czas prowadzenia pojazdu rejestruje się automatycznie, ponieważ urządzenie reaguje na to, że pojazd jest w ruchu. Tymczasem wielu kierowców zakłada, że tachograf po zatrzymaniu pojazdu sam wskoczy na inną, pożądaną aktywność. W praktyce zależy to od ustawień tachografu (tachograf może domyślnie przełączać na inną pracę lub odpoczynek), dlatego kierowca musi pamiętać o samodzielnym operowaniu przełącznikiem tachografu w zależności od wykonywanej czynności.

Przykłady prawidłowego ustawiania trybu pracy:

• podczas załadunku należy ustawić „inną pracę”,
• oczekiwanie na załadunek może być dyspozycyjnością,
• przerwa powinna być oznaczona symbolem odpoczynku.

Nieprawidłowe ustawienie aktywności może prowadzić do błędnego rozliczania czasu pracy i naruszeń wykrywanych podczas kontroli. Jednym z najczęstszych błędów jest nieświadomość kierowcy, gdy podczas planowanej przerwy tachograf rejestruje „inną pracę” zamiast odpoczynku. Kierowca, przekonany o odbyciu wymaganej przerwy, rozpoczyna nowy okres prowadzenia, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia przepisów dotyczących obowiązkowych przerw w prowadzeniu pojazdu.

Wpis manualny – jedna z ważniejszych funkcji tachografu

Wpis manualny to funkcja, która pozwala uzupełnić aktywności wykonywane poza pojazdem, gdy karta kierowcy nie znajdowała się w tachografie.

Najczęściej dotyczy to sytuacji takich jak:

• rozpoczęcie pracy jeszcze przed wejściem do pojazdu,
• dojazd do pojazdu,
• załadunek lub rozładunek wykonywany przed zalogowaniem,
• odpoczynek dzienny lub tygodniowy,
• podróż promem lub pociągiem,
• zmiana pojazdu na inny.

W praktyce właśnie wpisy manualne sprawiają kierowcom najwięcej problemów. Bardzo często podczas kontroli pojawiają się luki w zapisach aktywności, które wynikają z nieprawidłowo wykonanego wpisu lub całkowitego pominięcia tej funkcji.

Zapisz się na szkolenie z obsługi tachografu cyfrowego. 

Wydruki i sytuacje awaryjne

Każdy kierowca powinien wiedzieć, jak postępować w przypadku awarii tachografu oraz uszkodzenia bądź utraty karty kierowcy.

W takich sytuacjach konieczne będzie wykonywanie wydruków potwierdzających aktywność kierowcy.

Kierowca powinien wiedzieć:

• w którym momencie wykonać wydruk,
• jakie informacje należy dopisać ręcznie,
• jak dokumentować aktywności podczas awarii urządzenia,
• kiedy i gdzie zgłosić uszkodzenie lub utratę karty.

To właśnie sytuacje awaryjne często wywołują największy stres podczas kontroli drogowych. Dlatego odpowiednie szkolenie kierowców ma dziś ogromne znaczenie. Kierowcy powinni wiedzieć nie tylko w jaki sposób ograniczać skutki kontroli, lecz również w jaki sposób podczas niej się zachować.

Wydruk z tachografu kierowca powinien sporządzić także na wypadek przekroczenia normy czasu prowadzenia pojazdu lub przerwania trwającego odpoczynku. Jest to jedyny dokument, dzięki któremu nie tylko kierowca, ale również przedsiębiorstwo ma szansę na uniknięcie konsekwencji finansowych w wyniku kontroli (zarówno na drodze, jak i w przedsiębiorstwie). Realizacja przewozu to często sytuacje losowe np. korki, brak bezpiecznego miejsca postojowego, a także dopuszczalne wyjątki np. możliwość wydłużenia czasu jazdy dziennej w celu dojechania do bazy firmy.

Funkcja OUT

Funkcja OUT w tachografie służy do rejestrowania przewozów realizowanych poza zakresem rozporządzenia (WE) 561/2006. Może być stosowana wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach np. międzynarodowy przewóz rzeczy pojazdem poniżej 3,5 t na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub realizacja przewozu pojazdem o DMC nieprzekraczającej 7,5 t do przewozu sprzętu na użytek własny w promieniu 100 km od przedsiębiorstwa. Takich wyjątków jest więcej, ale kierowca musi mieć pełną świadomość i wiedzę kiedy może z tej funkcji korzystać, a kiedy nie.

Należy pamiętać, że funkcja OUT nie zastępuje przerwy ani odpoczynku i nie może być wykorzystywana w celu „ominięcia” obowiązujących norm czasu jazdy.

Nieprawidłowe stosowanie tej funkcji może zostać uznane przez organy kontrolne jako prowadzenie pojazdu bez ważnej karty!

Podsumowanie

Prawidłowa obsługa tachografu cyfrowego to dziś jedna z najważniejszych umiejętności każdego kierowcy mającego styczność z urządzeniem. Znajomość jego funkcji oraz zasad wykonywania wpisów manualnych pozwala uniknąć kosztownych błędów i problemów podczas kontroli.

W Trans Expert od lat pomagamy kierowcom oraz firmom transportowym rozwijać kompetencje związane z obsługą tachografów cyfrowych, czasem pracy kierowców i aktualnymi przepisami. Nasze szkolenia powstały po to, aby przekazywać wiedzę w praktyczny i zrozumiały sposób – dokładnie taki, jakiego kierowcy potrzebują w codziennej pracy.

Wiemy, że kierowcy zazwyczaj pracują w zmiennych godzinach i często przebywają w trasie. Dlatego stworzyliśmy platformę szkoleniową, która umożliwia naukę w dowolnym miejscu i czasie. Nasze szkolenia online pozwalają zdobywać wiedzę 24 godziny na dobę, wracać do materiałów w dowolnym momencie oraz uczyć się na praktycznych przykładach.

Znajomość podstawowych funkcji tachografu nie jest dziś dodatkową umiejętnością — to obowiązek każdego kierowcy. Warto więc wiedzieć, na co zwracać szczególną uwagę i jakie funkcje urządzenia mają największe znaczenie w codziennej pracy.