Transport międzynarodowy i kabotaż busem w kontekście aktualnych przepisów – sytuacja po 01.07.2026.
Co znajdziesz w tym artykule?
Po wejściu w życie kolejnych zmian Pakietu Mobilności szczególnego znaczenia nabiera rozróżnienie między pojazdem o DMC do 2,5 tony a pojazdem o DMC powyżej 2,5 do 3,5 tony. Nie należy traktować wszystkich busów do 3,5 t jako jednej kategorii.
Rozporządzenie 1072/2009 – międzynarodowy transport drogowy i kabotaż
Podstawowym aktem regulującym międzynarodowy transport drogowy i kabotaż jest rozporządzenie (WE) nr 1072/2009. Zmienione przez rozporządzenie (UE) 2020/1055 w ramach Pakietu Mobilności I.
Kluczowe znaczenie dla przedmiotu niniejszego artykułu ma art. 1 ust. 5 lit. ca). Od 21 maja 2022 r. z zakresu rozporządzenia wyłączono: „przewóz rzeczy pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 2,5 tony”.
Oznacza to, że bus o DMC dokładnie 2.500 kg (i mniejszej) nie podlega unijnym przepisom kabotażowym 1072/2009. Natomiast pojazd o DMC 2.501–3.500 kg już podlega tym regulacjom, w tym zasadom z art. 8–9 dotyczącym kabotażu, liczby operacji i okresu „cooling-off”.
Podstawa prawna
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych
Art. 1 – Zakres stosowania; Ustęp 5:
„5. Następujące rodzaje przewozu i przejazdów bez ładunku dokonywanych w powiązaniu z takim przewozem nie wymagają posiadania licencji wspólnotowej oraz są zwolnione z wszelkich zezwoleń przewozowych.
Do dnia 20 maja 2022 r.: przewóz rzeczy pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony.
Od dnia 20 maja 2022 r.: przewóz rzeczy pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 2,5 tony.
Rozporządzenie 1071/2009 – dostęp do zawodu przewoźnika
Rozporządzenie 1071/2009 określa warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego. Po zmianach Pakietu Mobilności również tutaj wprowadzono próg 2,5 tony. Pojazdy i zespoły pojazdów o DMC nieprzekraczającej 2,5 t są objęte wyłączeniem przewidzianym w art. 1 ust. 4 lit. aa). Dla pojazdów powyżej 2,5 t do 3,5 t zastosowanie mają natomiast wymogi dotyczące dostępu do zawodu przewoźnika.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE.
Art. 1 – Przedmiot i zakres stosowania Ustęp 4:
„W drodze odstępstwa od ust. 2, o ile prawo krajowe nie stanowi inaczej, niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do:”
lit. aa):
„aa) przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego rzeczy z wykorzystaniem pojazdów silnikowych. Lub zespołów pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 2,5 tony;”
Rozporządzenie 561/2006 – czas jazdy i odpoczynku
Od 1 lipca 2026 r. art. 2 ust. 1 lit. aa) rozporządzenia 561/2006 obejmuje pojazdy o DMC przekraczającej 2,5 tony wykonujące międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż. Dlatego bus 2.500 kg pozostaje poza tym rozszerzeniem, natomiast bus 2.501–3.500 kg podlega normom czasu jazdy, przerw i odpoczynków.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie (EWG) nr 3820/85.
Art. 2 – Zakres stosowania; Ustęp 1:
„Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego:
aa) rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub w kabotażu, w przypadku gdy maksymalna dopuszczalna masa pojazdu, łącznie z przyczepą lub naczepą, przekracza 2,5 tony;
Rozporządzenie 165/2014 – tachografy
W konsekwencji rozszerzenia 561/2006 pojazdy powyżej 2,5 t do 3,5 t wykonujące transport międzynarodowy lub kabotaż podlegają również obowiązkowi stosowania tachografu.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym.
art. 3 ust. 1 rozporządzenia 165/2014:
„Tachografy instaluje się i użytkuje w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim. Które są wykorzystywane do przewozu osób lub rzeczy drogą lądową i do których stosuje się rozporządzenie (WE) nr 561/2006.”
Podsumowanie
Po 01.07.2026 r. kluczowa granica dla busów wynosi 2,5 t DMC, a nie 3,5 t. Busy ≤ 2,5 t są objęte wyłączeniem z 1071/2009 i 1072/2009, brak objęcia nowym zakresem 561/2006 i tachografów. Busy >2,5–3,5 t. Tu zachodzi obowiązek do zastosowania się do rozporządzeń 1071/2009, 1072/2009, 561/2006 oraz 165/2014. Należy uwzględnić osobne wyłączenia np. dla drogowego transportu własny użytek. Co istotne, decydująca jest DMC pojazdu lub zespołu pojazdów, a nie jego rzeczywista masa podczas kontroli.
*Grafika powstała z wykorzystaniem AI.
