Zmiany w Kodeksie pracy od 8 lipca 2026 r. – nowe uprawnienia PIP i wyższe kary dla pracodawców
Od 8 lipca 2026 r. wchodzą w życie zmiany w Kodeksie pracy oraz ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy. Nowe przepisy rozszerzają uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), podwyższają wysokość kar za naruszenia przepisów prawa pracy oraz mają ograniczyć przypadki zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi. Zmiany dotyczą wszystkich pracodawców i oznaczają zarówno nowe zasady kontroli PIP, jak i wyższe sankcje za naruszenie przepisów prawa pracy.
Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy
Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe narzędzia umożliwiające skuteczniejsze egzekwowanie przepisów prawa pracy. Jeżeli podczas kontroli zostanie stwierdzone, że praca wykonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej w rzeczywistości ma cechy stosunku pracy, inspektor będzie mógł podjąć działania zmierzające do ustalenia istnienia stosunku pracy. Nowe przepisy przewidują jednak określoną procedurę. W pierwszej kolejności pracodawca otrzyma pisemne polecenie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Dopiero w przypadku niewykonania tego polecenia możliwe będzie wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy.
Wyższe grzywny za naruszenie przepisów prawa pracy
Nowelizacja podwyższa również wysokość kar za większość wykroczeń przeciwko prawom pracownika. Dotychczas za większość naruszeń przepisów prawa pracy pracodawcy groziła grzywna w wysokości od 1 000 zł do 30 000 zł. Od 8 lipca 2026 r. będzie ona wynosić od 2 000 zł do 60 000 zł.
Wyższe grzywny będą dotyczyć między innymi:
- zastępowania umowy o pracę umową cywilnoprawną,
- naruszania przepisów o czasie pracy,
- niewypłacania wynagrodzenia lub innych świadczeń należnych pracownikowi,
- nieprawidłowego prowadzenia dokumentacji pracowniczej,
- nieprzestrzegania przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
W praktyce oznacza to, że wykroczenia, za które dotychczas groziła kara do 30 000 zł, od 8 lipca 2026 r. będą mogły skutkować grzywną nawet do 60 000 zł. Jeżeli jednak to samo wykroczenie zostanie ponownie popełnione w ciągu 2 lat od dnia ostatniego prawomocnego ukarania, maksymalna wysokość grzywny wzrośnie do 90 000 zł.
Wyższe mandaty podczas kontroli PIP
Nowelizacja podwyższa również wysokość mandatów nakładanych przez inspektorów pracy. Od 8 lipca 2026 r. maksymalna wysokość mandatu wzrośnie z 2 000 zł do 5 000 zł. W przypadku ponownego popełnienia wykroczenia maksymalna wysokość mandatu wzrośnie z 5 000 zł do 10 000 zł. Oznacza to, że nawet pojedyncze nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli mogą wiązać się z wyższymi konsekwencjami finansowymi niż dotychczas.
Jak przygotować firmę do zmian?
Przed wejściem nowych przepisów warto przeanalizować stosowane formy zatrudnienia, zweryfikować poprawność prowadzonej dokumentacji pracowniczej oraz sprawdzić, czy organizacja czasu pracy, zasady wypłaty wynagrodzeń i obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy są realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Warto również zadbać o uporządkowanie dokumentacji kadrowej przed ewentualną kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy. Pozwoli to ograniczyć ryzyko stwierdzenia nieprawidłowości oraz uniknąć wyższych kar obowiązujących od 8 lipca 2026 r.
Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Zapisz się na bezpłatny webinar!
Data: 22 lipca 2026 r.
Godzina: 10:00
Czas trwania: około 60 minut
Udział: bezpłatny
Nie czekaj na kontrolę, aby sprawdzić, czy umowy, rozliczenia i dokumenty w Twojej firmie są prowadzone prawidłowo.
Zapisz się na bezpłatny webinar
Karolina Zielińska – ekspert od prawa pracy
